Süresiz Nafaka Kaldırıldı

Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihinde verdiği karar ile Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” istenebilmesine imkan veren ibareyi oyçokluğuyla iptal etti. Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu kararın gerekçesi daha sonra yazılacak ve iptal hükmü 9 ay sonra yürürlüğe girecektir.

Yürürlük tarihine kadar mevcut sistem geçerlidir; süresiz nafakaya hükmedilmesi hukuken hala mümkündür. Dokuz aylık süre içinde TBMM yeni bir düzenleme yaparsa (örneğin evlilik süresine bağlı kademeli nafaka), yeni davalar bu kurallara göre çözülecektir. Yeni düzenleme süresi içinde çıkmazsa, yürürlük tarihinden sonra “süresiz” ibaresi uygulanamayacağından mahkemelerin nafaka süresini takdir etmesi gündeme gelebilir.

Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafaka düzenlemesini iptal etmesi, aile hukukunda son yılların en önemli gelişmelerinden biridir. Yeni hazırlanacak düzenleme, boşanma davalarında nafaka uygulamasının geleceğini belirleyecek. Önümüzdeki süreçte nafakanın tamamen kaldırılması değil daha adil ve ölçülü kriterlerle yeniden şekillendirilmesi beklenmektedir. Bu nedenle yeni karar, nafaka alanlar ve nafaka ödeyenler açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Türk Medeni Kanunu” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Süresiz Nafaka Nedir?

Türk Medeni Kanunu’nda boşanma durumunda eski eşe “süresiz nafaka” başlıklı bir madde doğrudan yoktur. Bu tabir, halk arasında ve uygulamada, belirli bir bitiş tarihi konmadan bağlanan nafakayı anlatmak için kullanılır. İşin hukuki adı yoksulluk nafakasıdır ve dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesidir.

İlgili madde açık bir ifade kullanır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru karşı taraftan daha ağır olmamak şartıyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Maddede geçen “süresiz olarak” ifadesi, bu nafakanın belirli bir takvime bağlanmadan hükmedilmesine imkân tanıyordu. Kanunda açık bir üst sınır bulunmadığı için nafaka uzun yıllar, hatta fiilen bir ömür boyu devam edebiliyordu.

Süresiz nafaka ayrı bir kanunla getirilmiş özel bir hüküm değildir. Mevcut nafaka sistemi, 1 Ocak 2002’de yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile şekillenmiştir. Kanunda nafaka için net bir süre belirlenmemiş olması, zamanla uygulamada nafakanın süresiz biçimde devam etmesinin önünü açtı. Yani süresiz nafaka doğrudan bir hak olarak belirlenmemesine rağmen kanun boşluğunun doğal bir sonucu olarak ortaya çıktı.

Süresiz olarak anılan nafaka türü, yoksulluk nafakasıdır. Diğer nafaka türleri bu tartışmanın dışındadır. Yani süresiz nafakanın kaldırılması iştirak nafakasını, yardım nafakasını ve tedbir nafakasını etkilemez. Söz konusu iptal kararı sadece süresiz nafaka olarak da bilinen yoksulluk nafakası için geçerlidir.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Yoksulluk Nafakası” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Süresiz Nafaka İptali Geriye Dönük Uygulanabilecek Mi?

Hukuk sistemimize göre Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları geçmişte kesinleşmiş mahkeme kararlarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Bu durumda kesinleşmiş nafaka kararlarının doğrudan sona ermesi veya geçmişe dönük olarak iptal edilmesi beklenemez. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek süreç ve yapılacak yeni yasal düzenlemeler belirleyici olacaktır. Mevcut nafaka yükümlülerinin durumunun nasıl değerlendirileceği ise yasama organının hazırlayacağı yeni düzenlemelerle ortaya çıkacaktır.

DİKKAT : Kararın açıklandığı andan itibaren konuya ilişkin iptal kararı, doğrudan geçmişte verilen tüm nafaka kararlarını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmamaktadır. Bu durum ilerleyen dönemde açılacak davalar ve nafakanın kaldırılması ya da azaltılması taleplerinde önemli bir hukuki dayanak oluşturabilir.

Süresiz Nafaka İptal Uygulaması Nasıl Olacak?

Anayasa Mahkemesinin kararıyla birlikte süresiz nafaka uygulaması hemen sona ermeyecektir.. Kararın ardından TBMM’nin yeni bir yasal düzenleme hazırlaması gerekmektedir. Bu süreçte mevcut uygulamanın belirli bir geçiş dönemi içerisinde devam etmesi öngörülüyor. Yeni sistemde mahkemeler nafaka süresini belirlerken tarafların ekonomik durumu, evliliğin süresi, yaş, sağlık durumu, çalışma imkanları ve çocukların durumu gibi birçok kriteri dikkate alacaktır. Kararla birlikte kısa süreli evlilik yapıp yıllarca nafaka ödenmesinin önüne geçilmesi ve her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi vardır. Böylece standart bir süresiz nafaka uygulaması yerine daha dengeli ve kişiye özel kararların verilmesi amaçlanmaktadır.

DİKKAT : Yürürlük tarihine kadar mevcut sistem geçerlidir; süresiz nafakaya hükmedilmesi hukuken hala mümkündür. Dokuz aylık süre içinde TBMM yeni bir düzenleme yaparsa (örneğin evlilik süresine bağlı kademeli nafaka), yeni davalar bu kurallara göre çözülecektir. Yeni düzenleme süresi içinde çıkmazsa, yürürlük tarihinden sonra “süresiz” ibaresi uygulanamayacağından mahkemelerin nafaka süresini takdir etmesi gündeme gelebilecektir.

Yeni Nafaka Düzenlemesi Ne Şekilde Olacak?

Yeni nafaka düzenlemesi ne şekilde olacak sorusunun cevabı ise henüz net değil. Şimdilik kesinleşmiş bir yasa teklifi bulunmasa da hukuk çevrelerinde uzun süredir konuşulan bazı modeller öne çıkıyor. Bunlar arasında süreli nafaka sistemi en güçlü seçeneklerden biri olarak görülüyor. Yeni düzenlemede;

• Evlilik süresinin nafaka süresine etki edecek
• Tarafların gelir durumlarının dikkate alınacak
• Çalışabilecek durumda olan kişilerin belirli bir süre sonra nafakadan çıkacak
• Yaşlılık, sağlık sorunları veya engellilik gibi özel durumlarda daha uzun süreli koruma sağlanacak
• Hakimin somut olayın şartlarına göre nafaka süresi belirlemesi

vb. kriterlerin değerlendirilmesi bekleniyor.

Mevcut Nafaka Kararları Otomatik Olarak Kalkar mı?

Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafaka düzenlemesini iptal etmesi, Mevcut nafaka kararlarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Mahkeme tarafından daha önce hükmedilmiş nafaka kararları, yeni yasal düzenleme yürürlüğe girene ve geçiş hükümleri belirlenene kadar ayrıca değerlendirilir. Nafaka yükümlüsünün kendi kararıyla ödeme yapmayı kesmesi icra takibi, birikmiş nafaka borcu ve yaptırım riski doğurabilir. Bu noktada mevcut nafaka dosyalarının her biri ayrı ayrı incelenmelidir. Nafakanın türü, karar tarihi, tarafların ekonomik durumu, nafaka alacaklısının yoksulluğunun devam edip etmediği ve yeni düzenlemenin geçiş hükümleri önem taşıyacaktır.

DİKKAT : Süresiz nafaka düzenlemesinin iptali, mahkeme kararına bağlı nafaka borçlarını kendiliğinden sıfırlamaz. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açılması gerekebilir.

Devam Eden Boşanma Davaları Bu Karardan Etkilenir mi?

Devam eden boşanma davalarında yoksulluk nafakası talebi varsa, Mahkemeler, yürürlükteki kanuna, AYM kararının etkisine ve yeni düzenlemeye göre değerlendirme yapacaktır. Devam eden boşanma davalarında süresiz nafaka talebi, AYM kararı ve yeni düzenleme sürecinden etkilenebilir. Ancak kararın hemen uygulanıp uygulanmayacağı, yürürlük tarihi ve geçiş hükümlerine göre belirlenecektir. Bu nedenle devam eden dosyalarda nafaka talep eden veya nafaka ödemesi istenen tarafların dava dilekçelerini, taleplerini ve savunmalarını güncel hukuki gelişmeye göre yeniden değerlendirmesi gerekecektir.

Yeni Düzenleme 12. Yargı Paketi ile mi Gelecek?

Süresiz nafaka iptal kararının ardından, 9 aylık süre içinde yapılması beklenen yeni yasal düzenlemeyenin aile hukuku ve yargı reformuna ilişkin diğer değişikliklerle birlikte bir yargı paketi içinde ele alınması bekleniyor. Beklentiler hazırlıkları süren 12. Yargı Paketi’nde süresiz nafaka iptali konusuna yer verilmesi yönündedir. Boşanma süreçlerinin uzunluğu ve nafakaya süre sınırı getirilmesi konusu, bir süredir reform çalışmalarının konuşulan başlıkları arasında yer alıyordu. Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararı ise bu çalışmaya hem hukuki bir zemin hem de belirli bir takvim kazandırmış durumdadır. Evlilik süresine bağlı nafaka modeli gibi tartışılan başlıkların 12. Yargı Paketi kapsamında somut madde haline getirilmesi öngörülüyor. Ancak paketin içeriği, hangi maddeleri kapsayacağı ve yasalaşma takvimi henüz kesinleşmiş değil. Bu nedenle düzenlemenin son hali, ancak kanun teklifi Meclis’e sunulduğunda netleşecektir.

DİKKAT : Hükümet’in üzerinde çalıştığı taslağa göre, nafaka konusunda evlilik süresi göz önüne alınacak. 3 yıl evli kalanlara 5 yıl; 5 yıl evli kalanlara 7 yıl; 10 yıl evli kalanlara ise 12 süreyle nafaka ödenmesi planlanıyor. Belirlenen sürelerin sonunda ise nafakanın sona erdirilmesi planlanıyor. Nafakanın kesilmesiyle ortaya çıkabilecek mağduriyetin giderilmesi için sosyal yardım yoluna gidilebileceği ifade ediliyor. Bu düzenlemeyle Davaların uzamasına neden olan sürecin daha hızlı sonuçlandırılması planlanıyor.

Sonuç

Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihinde verdiği kararı, korunmaya muhtaç eşi gözetmekle bir tarafı süresiz yükümlülük altında bırakmamak arasında daha sağlıklı bir orta yol arayışının ürünü olarak okunabilir. Süresiz nafaka ömür boyu ödenmez. Zira TMK m.176’da bu nafakanın kendiliğinden kalkacağı veya dava yoluyla kaldırılabileceği haller açıkça düzenlenmiştir. Ancak bu süreçte usuli işlemlerin doğru şekilde yapılması ve nafakanın kaldırılması şartlarının oluşup oluşmadığının doğru değerlendirilmesi için bizimle İLETİŞİM geçiniz.