|

Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvurulur?

Tüketici Hakem Heyeti başvurusu, çeşitli yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Tüketiciler, şahsen veya avukatları aracılığıyla, elden ya da posta yoluyla başvuruda bulunabilirler. Tüketici Hakem Heyetleri, tüketicilerin mal veya hizmet alımı sırasında karşılaştıkları ve satıcılarla çözemedikleri uyuşmazlıkları bağımsız ve tarafsız bir şekilde çözmek üzere 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kurulmuştur. Bu heyetler, özellikle küçük çaplı mali değere sahip uyuşmazlıklarda, tüketicilerin mahkemeye gitmeden sorunlarını çözebilmeleri için hızlı ve etkin bir çözüm yolu sunarlar. Tüketici hakem heyetine şu şekilde başvurulur;

  • Şahsen veya avukat aracılığıyla; elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) (https://tuketicisikayeti.ticaret.gov.tr) ile tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilir.
  • Bu itibarla, tüketici hakem heyetlerine sözlü başvuru yapılamamaktadır.
  • Başvurular, uyuşmazlık konusunu içeren dilekçenin, varsa delil oluşturan ilgili belgelerle birlikte tüketici hakem heyetine verilmesiyle yapılır. Tüketici hakem heyetlerine yapılacak başvurular Ticaret Bakanlığı’nın internet sayfasında yer alan başvuru formu kullanılarak yapılabilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru da bu yollardan biridir. Tüketici hakem heyetleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulan heyetlerdir. Başkanlığı illerde ticaret il müdürü ilçelerde kaymakam veya bunların görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici hakem heyetlerinin diğer üyeleri belediye, baro, tacir/esnaf ve tüketici örgütü temsilcilerinden oluşur. 

Tüketici Hakem Heyeti Nedir?

Tüketici hakem heyetleri, satın aldıkları mal veya hizmetler nedeniyle satıcı veya sağlayıcılarla uyuşmazlık yaşayan tüketicilerin, masrafsız ve kısa sürede çözüme ulaşabilmelerini sağlamak maksadıyla, mahkeme öncesi çözüm aracı olarak hizmet görmektedir. Tüketici hakem heyetleri, tüketicilerin tarafı olduğu ayıplı mal ve hizmetler, taksitle satış sözleşmeleri, tüketici kredisi sözleşmeleri, konut finansmanı sözleşmeleri, ön ödemeli konut satış sözleşmeleri, iş yeri dışında kurulan sözleşmeler, mesafeli sözleşmeler, devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri, paket tur sözleşmeleri, abonelik sözleşmeleri, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet ve bankacılık sözleşmeleri gibi her türlü tüketici sözleşmeleriyle satış sonrası hizmetler ve garanti belgesi uygulamalarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında karar verirler.

Tüketici hakem heyetleri tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla oluşturulan heyetlerdir. Tüketici hakem heyetleri Ticaret Bakanlığınca kurulur. Tüketici hakem heyetleri başkan dahil beş üyeden oluşur bu üyeler şunlardır:

  • Başkan: Ticaret İl Müdürü, Kaymakam veya Bunların Görevlendireceği Bir Memur
  • Belediye Personeli Bir Üye,
  • Baro Temsilcisi
  • Ticaret ve Sanayi Odası ya da Esnaf ve Sanatkârlar Odası Temsilcisi
  • Tüketici Örgütleri Temsilcisi

Heyetin çalışmalarına ve kararlarına esas olacak dosyalar tüketici hakem heyeti raportörleri tarafından hazırlanır.

Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvurulur Tüm Detayları

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla, il merkezlerinde Ticaret İl Müdürlükleri ve yeterlilik şartları Yönetmelikle belirlenen ilçe merkezlerinde Kaymakamlıklar bünyesinde kurulan Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılabilmektedir. Söz konusu başvurular, şahsen veya vekalet verilmek suretiyle bir avukat aracılığıyla:

  • İlgili tüketici hakem heyetine veya Kaymakamlıklara bizzat giderek elden başvuru,
  • İlgili tüketici hakem heyetine posta yoluyla başvuru,
  • İlgili tüketici hakem heyetine Elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden (https://www.turkiye.gov.tr/tuketici-sikayeti-uygulamasi) Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla başvuru” yöntemleriyle yapılabilmektedir.  

Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru

Tüketici hakem heyetlerine ancak belli bir miktarın altındaki uyuşmazlıklar için başvurulabilir. Bu miktar her yıl güncellenmektedir. 2025 yılı için 149.000 TL altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe veya İl Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılması zorunludur. Bunun üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. 149.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için öncelikle dava şartı arabuluculuk kurumuna, anlaşma sağlanamazsa da tüketici mahkemelerine başvurulması gerekmektedir.

Tüketici hakem heyetleri illerde Ticaret İl Müdürlükleri, ilçelerde Kaymakamlıklar bünyesinde faaliyet göstermektedir. Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılmalıdır. Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde ise başvurular kaymakamlığa yapılır. Tüketici hakem heyetlerine

başvurulabilir. Elektronik ortamda yapılan başvuruların TÜBİS ile yapılması zorunludur. Bu başvuruların geçerli olabilmesi için uyuşmazlıkla ilgili başvuru formunun eksiksiz olarak doldurulması, varsa bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmiş olması gerekir.

Başvuru uyuşmazlık konusunu ve talepleri anlatan bir dilekçe ile yapılmalıdır. Ticaret Bakanlığı’nın internet sayfasında yer alan başvuru formuyla da başvuru yapılabilir. Delil niteliğindeki bilgi ve belgeler başvuruya eklenmelidir. Başvuruda

  • Başvuranın Adı, Soyadı, Unvanı, TC Kimlik Numarası Adresi ve İletişim Bilgileri
  • Vekil Varsa Vekile Ait Bilgiler,
  • Şikayet Edilene İlişkin Bilgiler,
  • Uyuşmazlığın Konusu,
  • Uyuşmazlığın TL Olarak Değeri,
  • Talep ve İstekler,

belirtilmelidir.

DİKKAT : Tüketici hakem heyetlerine yapılan başvurular e-Devlet üzerinden TÜBİS kanalıyla takip edilebilir.

Tüketici Hakem Heyeti Başvurunun İncelenmesi

Tüketici hakem heyetlerinde başvurular dosya üzerinden incelenmektedir. Ancak heyet gerek duyması halinde tarafları, yani başvuranı ve şikayet edileni dinleyebilir. Bilirkişiler de heyet tarafından dinlenebilir. Tüketici hakem heyetleri başvuruya ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan, ilgili kurum veya kuruluşlardan isteyebilir. Çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde Tüketici hakem heyeti başkanı, taraflardan birinin talebi üzerine yahut re’sen bilirkişi görevlendirebilir.

Tüketici hakem heyetlerinde karar süresi 6 aydır ve bu süre en fazla 3 ay uzatılabilir. Başvurular, başvuru tarih ve sırasına göre görüşülmekte ve karara bağlanmaktadır. Taraflar ivedi inceleme talebinde bulunabilirler. Bu talebin uygun görülmesi halinde başvuru öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır.

Tüketici hakem heyetleri, uyuşmazlık konusuna ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan, ilgili kişi, kurum ve kuruluşlardan isteyebilir. İstenen bilgi ve belgelerin sunulması için tebliğ tarihinden itibaren en fazla 30 gün süre verilir. Talep edilmesi ve tüketici hakem heyeti başkanınca uygun görülmesi halinde bu süre uzatılabilir. İstenilen bilgi ve belgelerin verilen süre içinde sunulmaması halinde dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler üzerinden karar verilir. Tüketici hakem heyeti başkanı, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde taraflardan birinin talebi üzerine yahut re’sen bilirkişi görevlendirebilir. Bilirkişi raporunun hazırlanması için bilirkişiye verilecek süre, bilirkişi görevlendirilmesine ilişkin yazının bilirkişiye tebliğinden itibaren 15 iş gününü geçemez. Bilirkişinin talebi üzerine bu süre 15 iş gününü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.

Tüketici Hakem Heyeti Kararları

Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde görüşülür ve karara bağlanır. Yapılan başvurunun niteliği, dikkate alınarak, karar süresi en fazla 3 ay daha uzatılabilir. Tarafların ivedi inceleme talebinde bulunması ve talebin başkan tarafından uygun görülmesi halinde ise başvurular tüketici hakem heyetince öncelikle gündeme alınabilir. Tüketici hakem heyeti kararları taraflar açısından bağlayıcıdır. Yani kararın uygulanması zorunludur. Tüketici hakem heyetinin kararları, İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Yani kararın yerine getirilmemesi durumunda icra takibi yapılabilir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yeri ya da mal ve hizmetin satın alındığı yer tüketici hakem heyetine yapılır. Görevli tüketici hakem heyeti ise uyuşmazlığın değerine göre belirlenir. Şöyle ki başvuru uyuşmazlığın değeri;

2025 yılı için;

  • 149.000 TL altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe veya İl Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılması zorunludur.
  • 149.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıkların karara bağlanması amacıyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.

149.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıkların çözümü için 6502 sayılı Kanun’un 73/A maddesi kapsamında sırasıyla dava şartı arabuluculuk müessesesine ve tüketici mahkemelerine; tüketici mahkemeleri bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemelerine başvurulması gerekmektedir.

Tüketici Hakem Heyeti Kararlarına İtiraz

Tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz edilebilmektedir İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gündür. İtiraz tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılmalıdır. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmamaktadır. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Bu nedenle kararın uygulanmasının durdurulması isteniyorsa itiraz dilekçesinde bu husus belirtilmelidir. Tüketici mahkemesi itiraz üzerine yaptığı incelemede tüketici hakem heyeti kararını uygun bulup onayabilir, ya da itirazı kabul edip kararı iptal edebilir. Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir. Karara uymayan taraflar hakkında ilamlı icra takibi başlatılabilir.

Başvurularda, başvuru sahibinin adı, soyadı veya unvanı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası, diğer ülke vatandaşları için pasaport numarası ya da yabancı kimlik numarası, başvuru sahibinin tüketici olmaması durumunda ise vergi kimlik numarası, adresi ve varsa diğer iletişim bilgileri ile varsa vekilinin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ile adresi, uyuşmazlık konusu, talebi ve TL cinsinden uyuşmazlık değeri ile şikayet edilene ilişkin bilgilere yer verilmesi zorunludur. Uyuşmazlık değerinin döviz cinsinden olması durumunda, söz konusu değer başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın belirlediği efektif döviz satış kuru esas alınarak TL’sına çevrilir. Elektronik ortamda yapılan başvuruların TÜBİS ile yapılması zorunludur. Bu başvuruların geçerli olabilmesi için uyuşmazlıkla ilgili başvuru formunun eksiksiz olarak doldurulması, varsa bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmiş olması gerekir.

DİKKAT : Tüketici Hakem Heyeti’nin verdiği kararlar, mahkeme kararı niteliğindedir ve bağlayıcıdır. Eğer taraflardan biri verilen karara uymayı reddederse, karar icra takibi ile zorla yerine getirilebilir. Bu durumda İcra ve İflas Kanunu devreye girer ve kararın icrası, ilamlı icra hükümlerine göre yapılır.

Tüketici Hakem Heyeti Tarafından Yapılan Başvuruya İlişkin Henüz Karar Alınmadan Önce Tarafların Uzlaşması Halinde Nasıl Bir Yol İzlenmelidir?

Başvuruya konu uyuşmazlığın, tüketici hakem heyeti tarafından karar verilene kadar çözümlenmesi halinde, söz konusu durumun ispatına yönelik bilgi ve belgelerin tüketici hakem heyetine iletilmesi gerekmektedir.

Tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılırken kullanılan başvuru formu örneğine https://ticaret.gov.tr/tuketici/tuketici-hakem-heyetleri/basvuru-formlari adresli internet sitesi üzerinden ulaşılabilir.

Sonuç

Tüketici Hakem Heyetleri, tüketicilerin mal veya hizmet alımında karşılaştıkları sorunları çözmek için başvurabilecekleri etkili bir yargı dışı çözüm yoludur. Başvurular, tüketicinin ikamet ettiği yer veya tüketici işleminin gerçekleştiği yerden yapılabilir ve kararlar genellikle 6 ay içinde verilir. Tüketici Hakem Heyeti kararları bağlayıcıdır ve karara uymayan taraflar hakkında ilamlı icra takibi başlatılabilir. Hak kaybına uğramamak için bizimle İLETİŞİM geçiniz

Benzer Yazılar