Yaş Düzeltme (Küçültme-Büyütme) Davası

Yaş Düzeltme Davası konusunda, ülkemizde sıkça karşılaşılan sorunlardan birisi nüfusa doğum tarihinin hatalı yazılması sonucunda kişinin gerçek yaşı ile nüfusa kayıtlı yaşının farklı hale gelmesidir. Bu durum kişilerin bazı haklarını kullanamaması (emeklilik, evlilik, sınavlar, daha az ceza alma vs.)  gibi birtakım sorunlara yol açmaktadır. Bu sorunların önüne geçmek için yaş düzeltme davası açılmaktadır. Yaş düzeltme kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır.

5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu madde 35’e göre:

“Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir.”

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Nüfus Hizmetleri Kanunu” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Yaş Düzeltme (Küçültme, Büyütme) Davası İçin Şartlar Nedir?

Yaş düzeltme davalarının açılmasının birçok sebebi vardır ancak genelde en büyük sebep devlet işleri ile ilgili süreçlerden doğru biçimde faydalanamamaktır. Buna askere gitme, emeklilik süreci, memuriyet sınavları, evlilik, iş bulma gibi pek çok sebep gösterilebilmektedir. Yaş düzeltme sürecinde yaşınızı küçültebilir veya büyültebilirsiniz ancak öncelikle dava için geçerli kanıtlarınız veya bu konuda konuşabilecek birilerini çevrenizde barındırmanız sizin açınızdan da iyi olacaktır. Yaş düzeltme (küçültme, büyütme) davası pek çok şartı da gerektirmektedir. Bu şartlar elbette durumunuza göre de değişiklik gösterecektir ancak genel şartlar değişmez ve bu şartları karşılamanız gereklidir.

Yaş düzeltme davasının açılabilmesi için gerekli olan şartları şöyle sıralayabiliriz. Davacı kişinin,

• Hastanede veya Doğum Evinde Doğmamış Olması
• Dış Görünüşünün, İddia Edilen Yaşa Uygun Olması
• İddia Edilen Yaşta Bir Kardeşin Bulunmaması (Aynı Anneden)
• Haklı Bir Sebebinin Bulunması

Şartlarının bir arada olması gereklidir. Bu şartları kısaca açıklayacak olursak,

Hastanede veya Doğum Evinde Doğmamış Olması

Hastanede veya doğum evinde (resmi sağlık kuruluşu) doğum yapmamış olma şartının aranmasındaki neden şudur. Resmi sağlık kuruluşları doğum olması halinde, kişinin doğduğu tarihi gösteren resmi bir belge (Doğum belgesi) vermektedir.  Bebeğin nüfus kaydına tescil işlemleri söz konusu Doğum Belgesine istinaden gerçekleşmektedir. Kişi doğum evinde ya da hastanede doğduğu takdirde, doğduğu tarih ve dolayısıyla yaşı zaten belirli olacaktır. Dolayısıyla mahkeme bu kayıtları dikkate alacak, kişinin talebini red edecektir.

Dış Görünüşünün, İddia Edilen Yaşa Uygun Olması

Öte yandan kişinin dış görünüşüyle iddia ettiği yaşı arasında bariz bir farkın bulunmaması gerekir. Yani 25 yaşında olduğunu iddia eden kişinin, dış görünüş itibarıyla 40 yaşında görünmesi mahkemenin karar verirken dikkat edeceği diğer bir husustur.

İddia Edilen Yaşta Bir Kardeşin Bulunmaması (Aynı Anneden)

İkiz gebelik dışında aynı anda iki hamilelik yaşanması mümkün değildir. Dolayısıyla kardeşler arasında en az (erken doğum olsa bile) 180 günlük bir sürenin bulunması gerekir. Bu itibarla kişinin mahkemede iddia ettiği yaşta bir kardeşi var ise ve bu kardeşi de ikiz kardeşi değil ise bu takdirde iddianın gerçek dışı olduğu kabul edilir ve davanın reddine karar verilir.

Haklı Bir Nedenin Olması

Nüfus kayıtları aksi ispat oluncaya kadar geçerli olan, mahkeme kayıtları ile ancak değiştirilebilen kayıtlardan olması nedeniyle, bu kayıtların dava konusu edilmesinde davacının korunması gereken bir hukuki yararının olması gerekir.

Bu hukuki yarar dava açılırken dilekçede ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir. Yani bu kaydın nüfus kaydında bulunmasının kişiye verdiği zorluklar, zararlar ya da sıkıntıların belirtilerek bu davayı açmasındaki hukuki yararı da belirtmesi gerekir.

Yaş Tahsisi Davasında Neler Delil Olarak İleri Sürülebilir?

Yaş düzeltme (küçültme, büyütme) davası için varsa kardeşinin doğum belgesi gerekmektedir. Arada en az 180 gün olması gereklidir. Bu küçültme için geçerlidir. Aynı zamanda kişinin E-Devlet sistemi üzerinde de bulunan kayıtları gerekmektedir. Nüfus kaydı da bunların başında gelmektedir.

Ancak dava sürecinde birtakım tanıklarınızın olması çok daha fazla işe yarayacaktır. Doğum anında annenizin yanında olan biri bu gruba girmektedir. Genelde eski doğumlarda tam bir gün bilgisi olmasa da mevsim bilgisi veya dini ya da resmi bayramlara göre yakınlığı da belirleyici bir faktör olmaktadır. Bu gibi bilgilere sahip kişiler tanıklığı onaylandıktan sonra dinlenebilir. Aynı şekilde o sene ve o dönem yaşanan olayların tarihsel geçmişi bilindiği sürece en yakın doğum tarihi ve doğum yılı bulunabilmektedir.

Yaş düzeltme (küçültme, büyütme) davasında kişinin iddia ettiği yaşta olduğunun ispatı için ileri sürebileceği başlıca deliller;

• Tanık Beyanı
• Kemik Yaşı Hesaplanması
• Bilirkişi Raporu
• Uzman Görüşü
• Hastane Kayıtları
• Nüfus Kayıtları
• Konu İle İlgili Kolluk Tutanakları
• Konu İspatına Yarar Her Türlü Delil

Yaş Düzeltme (Küçültme, Büyütme) Davası Nasıl Açılır?

Yaş düzeltme (küçültme, büyütme) davası açmak için öncelikle bir avukata başvurmanız gerekmektedir. Sizlere gereken tüm belgeleri toplamanızda yardımcı olacak bir avukat ve yol gösterecek biri bu süreci kazanmanızı sağlayabilir.

Yaş düzeltme davası açabilmeniz için bir avukata başvurduktan sonra bir dava dilekçesi yazılması gerekmektedir. Avukat belki de en çok bu süreçte önemlidir çünkü doğru bir dava dilekçesi özellikle bu gibi davalarda sizlere en büyük fırsatı sağlayacak ve davanın kabul edilmesine sebep olacaktır. Kendinizi dava dilekçenizde nasıl anlattığınız önemlidir. Dava dilekçesinde kendini ve derdini iyi bir şekilde anlatan insanların davalarını kazanma oranları daha yüksektir.

Kimler Yaş Küçültme, Büyütme Davası Açabilir?

Kişilerin doğum kayıtlarındaki yaşlarının düzeltilmesini hedefleyen bir hukuki süreçtir. Ancak bu davayı açma hakkına sahip olan kişiler belirli kriterlere tabidir.

İşte yaş düzeltme davasını açabilme hakkına sahip olan kişilerin bazı örnekleri:

• Yaşında Yanlışlık Bulunanlar: Doğum kayıtlarında yaşlarında yanlışlık olduğunu tespit eden kişiler, yaş düzeltme davası açabilirler. Örneğin, doğum kaydında yanlış bir tarih veya yaş kaydı bulunanlar yaş düzeltme davası açabilirler.
• Aile İçi Yaş Farkı: Özellikle ikiz veya üçüz gibi çoklu doğum yapan ailelerde, kardeşler arasındaki yaş farklarının kayıtlara yanlış yazılması durumunda, bu kardeşler yaş düzeltme davası açabilirler.
• Yasal Temsilciler: Küçükler için yaş düzeltme davası açma hakkı genellikle yasal temsilcilere aittir. Küçüklerin yaş düzeltme davası açabilmesi için ebeveynlerinin veya yasal temsilcilerinin izin vermesi gerekebilir.
• Mahkeme Kararıyla Yetkilendirilenler: Bazı durumlarda mahkeme, kişinin yaşının düzeltilmesi gerektiğine dair karar verebilir. Bu tür mahkeme kararlarına dayalı olarak, kişiler yaş düzeltme davası açabilirler.
• Kimlik Bilgilerini Düzeltmek İsteyenler: Kimlik kartı veya diğer resmi belgelerindeki yaş bilgilerini düzeltmek isteyen kişiler, yaş düzeltme davası açabilirler. Yaş düzeltme davasının ama kimlik bilgilerinin güncel ve doğru olmasını sağlamaktır.

Yaş Küçültme, Büyütme Davası Süreci Nasıl İşler?

Yaş büyütme ve küçültme davasında, dilekçe hazırlık sürecinde kişinin talebini destekleyen bulgular toplanır. Dava dilekçesi bu bulgular doğrultusunda hazırlanır ve dava, talep edenin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Bu sırada harçlar ve gider avansı ödenir.

Eğer başvurucu hakkında bir ceza yargılaması mevcutsa ve bu kişi yaşının değiştirilmesini talep ediyorsa bu durumda asliye hukuk mahkemesinde ayrı bir dava açılmaz. Ceza mahkemesi, kişinin yaşıyla ilgili de karar verir. Buna rağmen asliye hukuk mahkemesinde dava açılırsa red olunur. Kişinin yaşı, cezanın miktarı ve infazı bakımından ciddi farklılıklar yaratır.

Dava açıldıktan sonra mahkeme; talebin içeriğini, talep edenin durumunu, yukarıda sıralanan kriterleri ve davaya mahsus diğer hususları inceler. Genellikle konuyla ilgili bilirkişi görevlendirilir ve rapor istenir. Tıbbi değerlendirmeler sonucu ulaşılan bulgular, bu rapor ile mahkemeye ulaştırılır.

Bilirkişi raporuna itiraz olmadığı takdirde, mahkeme raporu dikkate alarak yaş büyütme veya küçültmeye dair kararı verir. Mahkemenin olumlu yöndeki kararı ile birlikte, yine mahkeme tarafından ilgili nüfus müdürlüğüne yazı gönderilir ve başvurucunun nüfus kayıtları düzeltilmiş olur.

Mahkemenin talebi reddetmesi halinde, başvurucunun bu karara karşı istinaf yoluna gitme imkanı bulunmaktadır. İstinaf mercii bölge adliye mahkemesidir. İstinaf sürecinde, dosyayı bu mahkeme inceler ve nihai kararı verir. Bu mahkemenin karara karşı ise herhangi bir itiraz imkanı bulunmamaktadır.

Yaş Düzeltme Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Yaş düzeltme davalarında görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi hususuna ilişkin olarak da Nüfus Hizmetleri Kanunumuzun ilgili hükümleri esas alınır. Buna göre:

• Yaş Düzeltme Davalarında Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemeleridir.
• Yaş Düzeltme Davalarında Yetkili Mahkeme: Yaşının Büyütülmesi veya Küçültülmesi İstenen Kişinin Yerleşim Yeri Mahkemesidir.

Nüfus Hizmetleri Kanunumuzun “Nüfus Davaları” Başlıklı 36/1-a. Bendine Göre:

“(1) Mahkeme kararı ile yapılan kayıt düzeltmelerinde aşağıdaki usullere uyulur: a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

Sonuç

Yaş küçültme ve yaş büyütme davası, nüfus sicilinin değiştirilmesi sonucu doğuracağı için buna ilişkin talebin çeşitli delillerle desteklenmesinde yarar vardır. Ayrıca, sürecin hızlı şekilde tamamlanabilmesi adına dava sonucuna etki edecek her türlü evrak ve kaydın dava açmadan önce derlenmesi büyük avantajdır. Kimlikte yaş değiştirme işlemleri için bu sürecin baştan sona yürütülmesi ve herhangi bir eksiğin bulunmaması gerekir. Aksi takdirde dava süresi uzayabilir, ek masraflar çıkabilir veya talepten olumsuz netice alınabilir. Hak kaybına uğramamak için bizimle İLETİŞİM geçiniz.