İkinci El Araç Satışında Hatalı Ekspertiz Raporunda Eksperin Sorumluluğu

Günümüzde pek çoğumuzun karşılaştığı ikinci el araç satışı hem olumlu hem olumsuz yanları bulunan hukuki bir işlemdir. Bu nedenle ikinci el araç satanların ve alanların kanundan doğan haklarını bilmesi gerekmektedir. Bu noktada; belki de çoğunluğun karşılaştığı problemlerden en önemlisi ekspertiz raporunun hatalı olması durumudur.

Oto eksperin hukuki sorumluluğu; “Türk Borçlar Kanunu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 30331 Resmi Gazete sayılı İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik” te düzenlenmiştir.

30331 sayılı yönetmelik 14. Maddesine göre;

“8 yaş veya 160.000 km altında olan araçlar için ekspertiz raporunu zorunlu kılmıştır. Raporun bir nüshası alıcıya verilir ve raporlar 5 yıl saklanır.”

Ancak aracın yaşı veya km’si ne olursa olsun, ekspertiz raporu oto eksperinin hukuki sorumluluğunu doğurur.

Hatalı Ekspertiz Raporu Nedir?

Hatalı ekspertiz raporu, ikinci el araç alım-satım işlemlerinde ekspertiz firmaları tarafından aracın gerçek durumu hakkında yanlış veya eksik bilgiler içeren rapordur. Bu tür raporlar genellikle aracın mekanik, kaporta, motor, şanzıman veya diğer aksamlarındaki kusurların doğru bir şekilde tespit edilmemesi ya da bilerek gizlenmesi sonucu ortaya çıkar.

Hatalı ekspertiz raporu, ekspertiz firmasının ayıplı hizmet sunduğu anlamına gelir ve bu nedenle firma hukuki sorumluluk taşır. Alıcı, bu rapor nedeniyle zarar görmüşse, ekspertiz firmasına karşı Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi nezdinde dava açma hakkına sahiptir. Bu tür davalarda raporun hatalı olduğu teknik bilirkişi incelemeleriyle tespit edilerek alıcının mağduriyeti giderilebilir.

İkinci El Araç Satışlarında Ekspertiz Raporu Almak Zorunlu mu? :

30331 sayılı yönetmelik madde 14 hükmüne göre; 8 yaşının üzerinde yahut 160.000 km’nin üzerindeki araçlar için ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir. Bu kriterlere uymayan araçların ikinci el satışlarında ekspertiz raporunun alınması ilgili yönetmelikle zorunlu hale getirilmiştir. Ancak yaşı veya kilometresi ne olursa olsun, ortaya çıkan bazı ayıplarda ekspertiz raporu eksperinin hukuki sorumluluğunu doğar.

Ekspertizin Sorumluluğun Doğması için Hangi Ayıpların Meydana Gelmiş Olması Lazım? 

Öncelikle ‘’ayıp’’ ile nitelendirilen hususun ne olduğunu açıklamakta fayda var. Ayıp; satılan aracın ne olursa olsun satıcısının bildirdiği özellikleri taşımaması, değerini veya sözleşme gereğince beklenen yararları bulundurmayan, azaltan veya kaldıran eksikliklerinin bulunmasıdır.

İkinci el araçlarda davalara en çok konu olan ayıpları ise aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Kilometresinin düşürülmüş olması
• Aracın değişen parçasının ya da hasar kaydının olması
• Radyo, kapı, far, USB girişi, aynalar, camlar, pencereler gibi özelliklerin bozuk olması
• Aracın şasesinde bozulma, eğilme olması
• Aracın şanzımanında, motorunda ya da yakıt sisteminde bozukluk bulunması
• Aracın, satıcının vadettiğinden düşük performansta çalışması veya hiç çalışmaması
• Baskı, balata ya da yağ sisteminin bozuk olması

Eksperin sorumluluğun doğması için yukarıda belirtilen ayıpların satış esnasında araçta bulunmasına rağmen ekspertiz raporunda olmaması gerekmektedir. Raporun gerçek durumu yansıtmıyor olması gerekir. Bu ayıpların sonradan öğrenilmesi de önemlidir. Satıştan sonra ortaya çıkan ayıplar derhal noter kanalı ile satıcıya ve ekspertize ihtarname gönderilmelidir.

DİKKAT : Ekspertiz raporunda yer almayan bir ayıbın sonradan ortaya çıkması durumunda satıcı ve ekspertiz bundan müteselsil sorumlu olur. Ekspertizin hukuki sorumluluğu satıcı ile birlikte olduğu için satıcıya karşı ileri sürülebilecek hükümler kural olarak ekspertize karşı da sürülebileceği kabul edilir. Örneğin; ekspertizin hukuki sorumluluğu kapsamında iade, onarım, bedelde indirim veya tazminat gibi birçok sorumluluk yer alır.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “İkinci El Araç Satışında Satıcının Ayıptan Sorumluluğu” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

İkinci El Araç Satışında Oto Ekspertizin Hukuki Sorumluluğu Nedir?

İkinci el araç satışında bilindiği üzere aracın hasarı, değişen parası, boyası, kilometresi, motor ve diğer kısımların durumu vs. gibi uğurlar önem taşır. Bu noktada alıcı ve satıcı yalnızca birbirlerinin beyanına göre değil, aracı inceleyen eksper raporuna göre hareket ederler.

Araçta ekspertiz raporunda bulunmayan bir ayıp ortaya çıktığı zaman ekspertizin sorumlu tutulmasına oto eksperinin hukuki sorumluluğu diyoruz. Bununla ilgili temel hukuki düzenlemeler;

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• 30331 Resmi Gazete sayılı İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik

DİKKAT : Araçta bir ayıp çıktığı zaman satıcı ile hatalı ve yanlış ekspertiz raporunu veren eksper müteselsilen sorumlu olur yani birlikte sorumlu olurlar.

Oto eksperinin hukuki sorumluluğun doğması için bu ayıpların var olmasına rağmen ekspertiz raporunda çıkmaması gerekir. Yani eksper hatalı, yanlış veya hileli rapor vermiş olmalıdır.

Hatalı Ekspertiz Raporu Davası

Hatalı ekspertiz raporu davası, ikinci el araç alım-satımında araç kusurlarını belirlemek amacıyla başvurulan ekspertiz firmalarının ayıplı hizmet sunması sonucu alıcının uğradığı zararların giderilmesi için açılan bir dava türüdür. Ekspertiz raporlarında yapılan eksiklik veya hatalar, alıcının ekonomik kayıplar yaşamasına yol açabilir. Bu durumda, alıcılar Tüketici Mahkemesi veya Tüketici Hakem Heyetine başvurarak, ekspertiz firması ve satıcının sorumluluğuna gidilmesini talep edebilir. Ancak, bu tür davalarda arabuluculuk aşaması zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açılması ya da hakem heyetine başvurulması, davanın reddiyle sonuçlanabilir.

Hatalı ekspertiz raporu davası, teknik detaylar içeren ve uzmanlık gerektiren uzun bir hukuki süreçtir. Bu süreçte hem ekspertiz raporunun teknik incelemesi hem de alıcının zarara uğradığını kanıtlaması kritik öneme sahiptir. Özellikle ikinci el araç satışında ayıplı bir araç satın alan kişilerin, hak kaybı yaşamaması adına bu tür davalarda uzman bir avukattan hukuki danışmanlık ve destek alması büyük önem taşır. Böylece, dava sürecinin etkin bir şekilde yönetilmesi ve mağduriyetin giderilmesi mümkün olacaktır.

Hatalı Ekspertiz Raporu Davası Nasıl Açılır?

Hatalı ekspertiz raporu davası, ikinci el araç alımında ekspertiz raporunun yanlış olmasından kaynaklanan zararların tazmini için açılır. Bu dava, alıcının mağduriyetini gidermek amacıyla ekspertiz firması ve aracın satıcısı aleyhine açılabilir. 

İlk olarak, hatalı ekspertiz raporu davası açılmadan önce, ekspertiz raporunun hatalı olup olmadığına bakılmalıdır. Eğer ekspertiz raporunda aracın kusurları doğru şekilde tespit edilmemişse veya rapor eksikse, hatalı olduğu kabul edilebilir. Bu durumda, ikinci bir ekspertiz raporu alınması faydalıdır. Yeni rapor, hataların ve eksikliklerin tespiti için güçlü bir dayanak oluşturur.

Bir sonraki adımda, dava dilekçesi hazırlanır. Hatalı ekspertiz raporu davası dilekçesinde, ilk ekspertiz raporundaki hatalar, alınan yeni rapor, oluşan zararın miktarı ve emsal ilanlar gibi bilgiler yer almalıdır. Ayrıca, alıcının uğradığı zarar için tazminat talebi de dilekçede belirtilmelidir. Davanın açılmasından önce, arabuluculuk sürecine başvurulması gerekmektedir.

DİKKAT : Davadan önce arabuluculuk yoluyla çözüm aramak zorunludur. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, dava açılabilir.

Hatalı ekspertiz raporu davası açmak için, Tüketici Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurulabilir. Mahkemeye başvururken, dilekçede hem ekspertiz firması hem de araç satıcısının sorumluluğu belirtilmelidir. Mahkeme sürecinde, bilirkişi raporu talep edilebilir. Bilirkişi, aracın değer kaybını ve ekspertiz raporundaki hataları değerlendirir. Bu rapor, davanın sonucunu etkileyebilecek önemli bir unsurdur.

DİKKAT : Ekspertiz raporu alınmadan satış yapılmışsa satıcının sorumluluğu devam eder. Yani yönetmelikte yer alan ekspertiz raporu zorunluluğuna uyulmaması, satıcının sorumluluğunu kaldırmaz. Ancak rapor alınmamış olduğundan sadece satıcıya gidilebilecektir.

Türk Ceza Kanunu Bakımından

Eksperin yanlış belge düzenleme durumlarında, özel belgede sahtecilik

”Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

ve nitelikli dolandırıcılık

”Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası verilir.”

suçlarını işlemiş olabilirler.

DİKKAT : Bu suçların taksirle işlenemeyeceğidir. Yani ekspertiz firmasına bu maddelerce suç duyurusunda bulunulması için ekspertiz firmasının bu suçu ”kasten” işlemiş olduğunun kanıtlanması gerekir.

Zamanaşımı

Türk Ticaret Kanunu madde 16 göre;

”Kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz”

Ekspertiz sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu hükümlerince iki yıldır.

DİKKAT : Eksperin; Eksper Raporu düzenlerken kasten yanlışlık yapması gibi kötü niyetli olduğu hallerde zamanaşımı işlemeyecektir. Ayrıca ağır bir kusur söz konusuysa yine zamanaşımı uygulanmayacaktır.

Sonuç

Hatalı ekspertiz raporu davası, uzmanlık gerektiren ve dikkatli bir şekilde yönetilmesi gereken bir süreçtir. Ancak belirtmemiz gerekir ki süreç çoğu zaman yukarıda anlattığımız kadar yalın olmaz. Çoğu olayın temas ettiği başkaca hukuki sorunlar olabilir. Bu nedenle hukuki süreç başlamadan ön hukuki zemin oluşturulması gerekebilir. Bu tür durumlarda hak kaybı yaşamamak adına bizimle İLETİŞİM geçiniz.