Patent Nasıl Alınır?

Patent tescili, buluşun tüm haklarını hukuki koruma altına alarak, başkaları tarafından izinsiz kullanılması, satılmasını, çoğaltılmasını engeller. Bu engellemenin yapılması için patent nasıl alınır bunun bilinmesi gerekmektedir.

Patent Tescili Nedir?

Patent nasıl alınır konusuna geçmeden önce patent tescili nedir, ne gibi şartları vardır buna değinmek gerekecektir. Bir buluşun tüm haklarının başkaları tarafından kullanılmasının, pazarlanmasının, çoğaltılmasının engellenerek, hukuki koruma altına alınmasına patent tescili denir. Patent tescili ile birlikte, buluşa ait tüm haklar buluş sahibine ait olur. Buluşun kullanılması, pazarlanması, çoğaltılması gibi durumlarda patent sahibinin iznine ihtiyaç duyulur.

DİKKAT : Önemle belirtmemiz gerekir ki patent tescili, uygulamada marka tescili ile karıştırılmaktadır. Eğer bir marka adının tescili isteniyorsa patent değil marka tescili yoluna gidilir. Patent, buluşlar için alınır.

Patent tesciline ilişkin başvurular, tescil süreci ve tescilden sonra yapılacak işlemler patent tescili sonrası ihlallere ilişkin mevzuat düzenlemeleri 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 82 ve devamında bulunur.

Buluşun tescil edilmemesi halinde buluşun benzerinin başka bir kişi veya firma tarafından tescil edilmesi söz konusu olabilir. Bu durumda büyük hak kayıpları yaşanacaktır. Bu nedenle buluşların gecikmeksizin tescil edilmesine dikkat edilmeli ve bu aşamada hukuki danışmanlık alınmalıdır.

Patent Tescili Şartları Nelerdir?

Bir buluşun patent tescili ile koruma altına alınması için birtakım şartların sağlanması gerekir. Patent tescili için aranan şartlara ilişkin düzenleme Sınai Mülkiyet Kanunu madde 82’de bulunur. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

Yenilik Şart : Mevzuat düzenlemelerine göre bir buluşun yeni kabul edilebilmesi için tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması gerekir. Yani buluşun daha önceden bilinmiyor olması, patent için başvuru yapılmadan önce herhangi bir şekilde dünya genelinde açıklanmaması, duyurulmaması gerekmektedir.

Sanayiye Uygulanabilirlik : Buluşun uygulanabilir nitelikte ve imalatının yapılabiliyor olması önemli bir şarttır. Patent tescili başvurusundan önce buluşun üretimine ilişkin tüm muhtemel zorluklara karşı bir çözüm bulunmuş olması gerekmektedir.

Buluş Basamağı : Buluşun geliştirme yöntemlerinin bilinmemesi, kullanılan teknik bilgilerin zaman ve emek ile geliştirilebilir nitelikte olması halinde bu şart sağlanmış olur.

Patent Tescili Dışında Kalan Durumlar

Patent tescili için gerekli ilk şart bir buluşun var olmasıdır. Buluş olarak nitelendirilemeyecek şeyler ise patent tescili ile koruma altına alınamaz. Buluş olarak değerlendirilmeyenler şu şekilde sıralanabilir:

• Bilgisayar Programları
• Edebiyat Eserleri, Sanat Eserleri
• Bilimsel Teoriler
• Matematik Yöntem ve Kuralları
• Keşifler

Bazı durumlarda ise buluş olmasına rağmen patent tescili yapılmaması söz konusu olabilir. Bu durumlara örnek olarak buluşun kamu düzenine ve genel ahlaka aykırılık içermesi, tıbbi tedavi yöntemi alanına dahil olması verilebilir.

ÖNEMLİ : Kabul şartlarını sağlayan ancak hukuki zemini doğru oluşturulmayan bir başvurunun reddedilme ihtimali yüksektir. Bu nedenle patent tescil başvurusu yapılmadan önce gerekli hukuki zemin oluşturulmalı ve başvuru da bu zemine uygun olarak yapılmalıdır. Bu konuda marka patent avukatı yardımı almak önem taşır.

Patent Nasıl Alınır ve Başvurusu Nasıl Yapılır?

Bir buluş için patent alarak tescillenmesi için, buluş sahibi tarafından Türk Patent Enstitüsüne başvuru yapılmalıdır.

Patent başvurusu yapabilmek için öncelikle başvuru ücretini ödemeniz gerekmektedir. Başvuru ücretinin ödendiğine dair aldığınız dekont ile teslim etmeniz gereken başvuru belgeleri şunlardır:

• Patent başvuru formu,
• Buluşa dair bilgi verilen bir özet,
• Tarifname : Bu belgede buluşa dair detaylı bilgi verilmesi istenir. Buluşun özgünlüğü, varsa benzer buluşlardan farkı, faaliyet ya da çalışma şekli, varsa parçaları detaylı ve uzun bir şekilde anlatılmalıdır,
• İstemler : Buluşun korunma altına alınmasının istediğini anlatan belge,
• Vekaletname : Patent hakkının vekaletinin verileceği kişinin belirtildiği ve noterden alınan belge,
• Teknik Resimler : Buluşa ve parçalarının siyah-beyaz teknik resimleri eklemeli, buluş çalışırken fotoğrafı çekilmelidir.

 Patent Tesciline İtiraz

Yukarıda açıkladığımız üzere, tüm aşamaların tamamlanmasının ardından patentin verilmesine ilişkin karar, Bültende yayınlanır. Bültende yayınlanan bu karara altı aylık süre içinde itiraz edilmesi mümkündür.

İtiraz; patent verilmesi için gerekli şartların sağlanmadığı, patent başvurusunun açıklamanın yetersiz olduğu, patent konusunun başvurunun ilk halinin kapsamının aştığı hususlarına ilişkin gerekçeler ile yapılabilir.

Patent kararına itiraz, ücretli bir işlemdir. Ücretin ödenmemesi halinde, itiraz yapılmamış gibi kabul edilir. Altı aylık itiraz süresi içinde herhangi bir itiraz yapılmaz ise patent verme kararı kesinleşmiş olur.

İtirazlar başvuru sahiplerine bildirilir, bunun üzerine başvuru sahipleri üç aylık sürede buluş üzerinde değişiklik yapabilir veya itiraza ilişkin görüşlerini sunabilir. Tüm bu hususlar Kurum tarafından incelenir. İtirazın haklı olduğu sonucuna ulaşılırsa patentin hükümsüzlüğüne karar verilir. Aksi halde patent verilmesine ilişkin karar kesinleşir.

Başvuruların olumlu sonuçlanması halinde sağlanan patent tescili korumaları belirli bir süre ile sınırlandırılmıştır. Patentler için belirlenen koruma süresi 20 yıldır. Bu sürenin başlangıcı olarak başvuru tarihi alınır.

Patent başvuruları oldukça teknik ayrıntılar içerir ayrıca çok maliyetli işlemlerdir. Başvuru sürecinde yapılacak hatalar başvuru sahipleri açısından maddi kayıplara ve hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle başvurunun bir avukat yardımı ile yapılması önerilir.

Patent Tescil Ücreti

Patent tescili başvuru ücretleri, başvuru aşamasında talep edilecek hususlara göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle net bir patent tescil ücreti belirtmek doğru olmayacaktır. Başvuru sürecinde öncelikle başvuru ücreti ödenir, bu ücret her yıl değişerek yayınlanır. (2024 yılı için patent başvuru ücreti 360 TL’dir.)

Başvurunun ardından inceleme raporu, araştırma raporu, rüçhan hakkı talep edilmesi durumlarında tekrar bir ödeme yapılması söz konusu olur. Tescil edilen patentler için ise ikinci yılın ardından sicil kayıt ücretleri başlar ve yirmi yıllık koruma süresi tamamlanıncaya kadar devam eder.

Bunun haricinde somut olayın şartlarına göre çeşitli masraf kalemleri çıkacaktır. Bunlarla ilgili genel bir değerlendirme süreç öncesinde yapılabilir.

Patent Onayı Ne Kadar Sürede Tamamlanır?

Patent onay süreci değişiklik gösterebilmektedir. Yapılan başvurunun eksiksiz olması süreci haftalar içerisinde tamamlayabilir. Ancak yapılabilecek itirazlar, eksiklikler olması halinde onay alınması yıllar alabilir. Patent başvurusunun onay sürecini şu şekilde özetleyebiliriz:

Başvuru sonrasında inceleme süreci başlamaktadır. Ancak belirtilen belgelerde ve bu belgeler içeriğinde eksiklik olması halinde başvuru işleme alınamamaktadır. Kurum, başvuru şartlarını yerine getiren kişilerin ya da şirketlerin başvuruları için araştırma raporu düzenlenir. Başvuru sahibi başvuruyla birlikte başvuru tarihinden itibaren on iki ay içinde ücretini ödemek kaydıyla araştırma talebinde bulunabilir. Kabul edilmesi hâlinde araştırma raporu düzenlenir, başvuru sahibine bildirilir ve patent başvurusu bültende yayınlanır. Başvuru sahibi, araştırma raporunun bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek incelemenin yapılmasını talep eder.

Kurum, başvuru sahibinin inceleme talebi üzerine başvurunun uygunluğu inceler. Yapılan incelemenin ardından; inceleme raporunda başvuru ve buna ilişkin buluşun bu kanuna uygun olduğunun belirtilmesi halinde patentin verilmesine karar verilir ve başvuru sahibine bildirilir. Ardından bu karar ve patent bültende yayımlanır. Yayımın ardından başvuru sahibi, belge düzenleme ücretini ödemesinin ardından düzenlenen patenti teslim alabilir.

Patent Başvurusu Nereye Yapılır?

Buluş sahibi ya da şirketlerin bu ürünün korunmaya alınması için patent başvurularını Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapmaları gerekmektedir. Türk Patent ve Marka Kurumu, Sanayi ve Çalışma Bakanlığı’na bağlı özerk bir kuruluştur.

Patent Ne Kadar Süre Geçerlidir?

Patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren başlayarak 20 yıldır. Faydalı modelde ise koruma 10 yıl geçerlidir. Bu süreler uzatılamamaktadır. Patentin korunması için gerekli olan yıllık ücretler düzenli olarak ödenmelidir. Korumanın geçerli olabilmesi için belirtilen sürelerde ücretin yatırılması gerekir. Yıllık ücretler, patentin koruma süresi boyunca, başvuru tarihinden itibaren ikinci yılın sona erdiği tarihte ve devam eden her yıl ödenmelidir. Vade tarihi, başvuru tarihine tekabül eden ay ve günü kapsar.

Patent Almanın Avantajları Nelerdir?

Patent almanın başlıca avantajı buluş sahibinin, bütün hukuki ve ticari haklara sahip olmasıdır. Bunun dışında:

• Buluşun her türlü kullanımı için patent sahibinin onayı gerekir.
• Buluş başkaları tarafından üretilemez, kullanılamaz ya da satılamaz.
• Buluş sahibi dilerse patent hakkını satabilir, devredebilir ve miras bırakabilir.
• Patent almak ve buluşu kullanıma sunmak ülke sanayisinin kalkınmasına da katkı sağlar.

Türkiye’de Alınan Patent Yurt Dışında Geçerli Midir?

Türkiye’de başvuru yaptığınız patent sadece Türkiye sınırları içerisinde geçerlidir. Başka bir ülke içerisinde de buluşunuzun haklarına sahip olabilmek için o ülkelerde de ayrı patent başvurusu yapmanız gerekir. Bu doğrultuda Türkiye’de patentini aldığınız buluş, İtalya’da üretimi, kullanımı, satışı serbesttir. Bunu engellemek için İtalya’da da ayrı bir başvuru sürecine girmeniz gerekir.

Patent Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Nelerdir?

Patent alırken dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıdaki gibi listelenebilir:

Buluşunuzun Yenilikçi Özelliği Olması

Patent başvurusu yapabilmek için buluşunuzun yenilikçi bir özelliği olması gerekir. Buluşunuz, mevcut bilgi ve teknolojinin bir ürünü ise, patent alamayabilirsiniz.

Başvuru Formunun Doğru Şekilde Doldurulması

Patent başvurusu yaparken, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun başvuru formunu doldurmalısınız. Bu formda; buluşunuzun açıklamasını, resimlerini ve diğer ilgili belgeleri yüklemek zorundasınız. Formun doğru şekilde doldurulmaması, başvurunuzun reddedilmesine neden olabilir.

Belgelerin Eksiksiz Bir Şekilde Sunulması

Patent başvurusu yaparken, buluşunuzla ilgili olarak hazırladığınız diğer belgeleri de sunmanız gerekir. Örneğin, buluşunuzun bir prototipi varsa bu prototipin resimlerini veya fotoğraflarını da sunabilirsiniz. Eksik belge sunulması, başvurunuzun reddedilmesine neden olabilir.

Patent Ücretlerinin Ödenmesi

Patent verildikten sonra, buluşunuzu koruma altına almak için gerekli olan ücretleri ödemek zorundasınız. Bu ücretler, patent süresi boyunca her yıl ödenmelidir. Eğer bu ücretleri zamanında ödemezseniz, patentiniz geçersiz sayılabilir.

Patentin Süresi

Patentlerin süresi genellikle 20 yıldır. Ancak bazı özel durumlarda bu süre uzayabilir veya kısalabilir. Örneğin, bir ilaç patenti genellikle 5 yıl daha uzun süreli olabilir.

ÖNEMLİ : Patent almak için bir buluşunuzun olması gerekir. Eğer sadece bir fikriniz varsa, bu fikri gerçeğe dönüştürmek için çalışmalar yapmalısınız. Buluşunuz gerçeğe dönüştükten sonra, patent başvurusu yapabilirsiniz

Son Olarak Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yukarıda konu ile ilgili olarak patent tescilinin nasıl yapıldığı ve başvuru sürecinde yapılması gerekenlere ilişkin genel hatlarıyla bilgi vermeye çalıştık. Görüldüğü üzere patent tescil süreçleri önemli ayrıntılar içerir.

Patent tescil süreçlerinde hata yapılması, tescil sürecinin aksatılması, geciktirilmesi başvuru sahibinin hak kaybı ve maddi kayıplar yaşamasına neden olabilir. Bu nedenle sürecin titizlikle takip edilmesi oldukça önemlidir.

Sonuç

Patent tescili işlemlerini uygulamada “danışmanlık firması” adı altında bir takım kuruluşların yaptığı görülmektedir. Bu nedenle bu tür şirketlerce yapılan başvurular reddedildiğinde yahut başka hak kayıpları doğduğunda kişi muhatap alabileceği, hak arayabileceği birilerini bulamaz. ki bu firmalar hukukçu olmadıklarından ezbere ve hazır bir takım evraklarla herkese aynı tür başvuruları yapmaktadır. Uygulamada bir çok hak kaybına neden olmakta ve telafisi güç zarar doğurmaktadır. Bu nedenle avukat yardımı almak için İLETİŞİM geçiniz.