Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu

Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir. Bu kanun, silah bulundurma ve taşıma yetkisine sahip olan kişileri ve belirli kurallar ve sınırlamalar dahilinde verilebilecek izin ve ruhsatları düzenlemiştir. Bu düzenleme, silah sahiplerinin belirli standartları karşılamalarını ve yasal prosedürlere uygun bir şekilde hareket etmelerini sağlamak amacıyla yapılmıştır.

Bu suç şekli nitelikte bir suçtur. Yani bulundurma, taşıma veya satın alma hareketlerinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir. Ayrıca bulundurulan ruhsatsız silahın kullanılması veya bu araçla birine zarar verilmesi gerekmez. Uygulamada bu suçlar; “6136 sayılı Kanuna Muhalefet Suçu” olarak adlandırılmaktadır. İlgili kanun maddesine göre, kanuna aykırı bir şekilde ruhsatsız silah taşıyan ve bulunduran kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 30 günden 100 güne kadar adli para cezasına hükmedilir.

Ruhsatsız silah taşıma suçu 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun’da madde 13’de düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesine göre, kanuna aykırı bir şekilde ruhsatsız silah taşıyan ve bulunduran kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 30 günden 100 güne kadar adli para cezasına hükmedilir. Ancak bu durumun istisnası silahın ticaret amacıyla taşınmasıdır. Eğer silah ticari bir amaç için taşınıyorsa bu durumda silah ticareti suçu oluşmaktadır. Ruhsatsız silahın öldürmeye elverişli olması gerekmekte olup, kuru sıkı tabancalar, gaz fişekleri vb. öldürmeyen araçlar ruhsatsız silah taşıma suçunu oluşturmaz.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ne Tür Silahlar İçin Ruhsat Gerekir?

2735 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik’ te ruhsat gerektiren silah türlerini tanımlamaktadır. İlgili yönetmeliğe göre ruhsat gerektiren ateşli silahlar:

• Tabanca
• Tam Otomatik Silahlar
• Yivli Av Tüfeği

olarak belirlenmiştir.

Bulundurma Ruhsatı ve Taşıma Ruhsatı Arasındaki Farklar Nedir?

Liberal düşüncenin günümüzde gittikçe artan popülerliği ve aynı zamanda bireylerin can ve mal güvenliği endişesiyle kişiler bireysel silahlanmaya eğilim göstermektedir. Bu sebeple kişiler hukuka aykırı olmayacak bir usulde silah alma ruhsatlandırma arzusu göstermektedir. Ancak silah ruhsatları olan bulundurma ruhsatı ve taşıma ruhsatı arasında ciddi fark bulunmaktadır.

Bulundurma ruhsatı; çeşitli nedenlerle silah sahibi olmak isteyen kişilerin silahlarını ev veya ofiste muhafaza etmek amacıyla almaları gereken ruhsat tipidir. Bulundurma ruhsatına sahip olan kişiler, silahlarını sadece muhafaza etmek için izin verilen yerde kullanabilirler. Silah bulundurma ruhsatı ile alınan silahlar, belli durumlarda ruhsatlandırılmış mekanlar dışına çıkarılabilir. Ancak bu ihtiyaç doğrultusunda yapılmalıdır. Örneğin silahı tamir ettirmek için ruhsatlandırılmış mekân dışına çıkarılabilir. Ruhsatlandırılmış mekanlar dışına silahın taşınması ve oralarda kullanılması yasak olup bunun için taşıma ruhsatının alınması gerekmektedir.

Taşıma ruhsatı; ise silahı gidilen yerde yanında taşıyabilme iznini veren bir ruhsat çeşididir. Bulundurma ruhsatı ile silah bulunduğu yerden taşınamazken, taşıma ruhsatı ile silahı sabit bir konumdan dışarı çıkarılabilir. Bu sebepledir ki taşıma ruhsatı almanın şartları bulundurma ruhsatı almanın şartlarından daha ağırdır.

Cezayı Artıran Nedenler

6136 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca, ruhsatsız silah suçunda cezanın artırılmasına yol açan bazı durumlar bulunmaktadır. Bu faktörler, suçun toplum güvenliği üzerindeki etkisini ve failin kast derecesini dikkate alarak mahkemelerce cezayı üst sınırdan uygulama hakkı verir.  Cezayı artıran başlıca etkenler şunlardır:

• Silahın Seri Atışlı veya Otomatik Olması : Tek mermi atan silahlara göre, çok sayıda atış yapabilen silahlar daha tehlikeli kabul edilir ve ceza yarı oranında artırılabilir.
• Birden Fazla Silah Taşınması : Birden fazla ruhsatsız silah bulundurmak, suçun ağırlığını artırır ve cezayı yükseltir.
• Silahın Suçta Kullanılması : Silahın doğrudan tehdit veya suç amacıyla kullanılması, cezayı önemli ölçüde artıran bir etkendir.
• Suçun Örgütlü Şekilde İşlenmesi : Silah suçunun bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde, mahkeme cezanın artırılmasını zorunlu görebilir.

Bu durumlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulanmaz ve mahkeme, suçun ağırlığına göre cezanın yarı oranına kadar artırılmasına yetkilidir.

Cezayı Azaltan Nedenler

Ceza hukukunda bazı durumlar, ruhsatsız silah suçlarında cezanın azaltılmasına veya tamamen kaldırılmasına yol açabilir. Mahkemeler, suçun işlendiği koşulları ve failin davranışını dikkate alarak adil bir takdir uygular. Cezanın azaltılmasına veya Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulanmasına sebep olabilecek başlıca haller şunlardır:

• Kişinin Silahı Gönüllü Olarak Teslim Etmesi : Fail, yakalanmadan veya soruşturma başlamadan silahını yetkililere teslim ederse, bu davranış cezanın düşürülmesinde önemli bir faktördür.
• İlk Defa Suç İşlemiş Olması : Daha önce herhangi bir suç kaydı bulunmayan kişiler, cezanın alt sınırdan uygulanmasına hak kazanabilir.
• Etkin Pişmanlık Hükümlerinden Yararlanması : Suç işlendikten sonra failin pişmanlık göstermesi veya zararı telafi edici adımlar atması, cezanın hafifletilmesini sağlar.
• Silahın Fiilen Kullanılmamış Olması : Ruhsatsız silahın tehdit veya saldırı amacıyla kullanılmamış olması, suçun ağırlığını azaltır ve mahkeme alt sınırdan ceza tayin edebilir.

Bu hallerde mahkeme, failin durumuna göre alt sınırdan ceza verebilir veya HAGB kararı ile hükmün açıklanmasını geri bırakabilir. Böylece kişi, belirlenen denetim süresi boyunca herhangi bir hapis cezası çekmeden cezai yükümlülüklerini tamamlayabilir.

Yargılama Usulü ve Görevli Mahkeme

6136 sayılı yasaya muhalefet suçları takibi şikayete bağlı suçlardan olmadığı için yetkili merciler tarafından suç şüphesinin öğrenilmesi ile soruşturma aşaması kendiliğinden başlar. Soruşturma evresinin sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde;

• Ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar,
• Niteliksiz ateşli silahın bir adet olması şartı ile mutat sayıdaki mermileri ev veya işyerinde bulunduranlar,
• Kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştürenler
• 6136 sayılı kanunun 4. Maddesinde sayılan bıçak ve diğer aletleri satanlar, satmaya aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar
• 6136 sayılı kanun kapsamındaki bıçak veya diğer aletlerin veya benzerlerinin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde bunları satanlar, satmaya aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar
• 6136 sayılı kanunun 4 üncü maddesine göre yapımına izin verilen bıçakları veya diğer aletleri veya benzerlerini kullanma amacı dışında satanlar, satmaya aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar

Hakkında şüphelinin müdafi huzurunda seri muhakeme usulünün uygulanmasını kabul etmesi halinde seri muhakeme usulü uygulanabilir. 6136 sayılı kanunda düzenlen suçlarda, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suç tiplerinde basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçları uzlaşmaya tabi suçlardan değildir. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarında görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

Mahkemenin Verebileceği Kararlar

Yargılama süresince ve nihayetinde mahkemenin verebileceği bir takım kararlar mevcuttur. Bunlar aslında çok çeşitli olsa da burada en önemli bazılarına yer veriyoruz. Şöyle sıralayabiliriz:

• Hapis Cezası : Asliye ceza mahkemesi tarafından yapılan yargılamanın sonunda suçun tarafından işlendiğinin sabit olması ile kanunda belirlenmiş sınırlar içerisinde hapis cezası verilmesine hükmedilir.
• Cezanın Ertelenmesi : Mahkemenin vereceği ceza hükmü 2 yılın altında kalması ve diğer bazı şartların mevcut olması durumunda mahkeme cezanın ertelenmesi kararı verir. Kişiye 1 ile 3 yıl arası bir denetim süresi tanınır ve bu süre içerisinde kasıtlı bir suç işlememesi istenir. Başka ek yükümler de verilebilir. Bu sürenin yükümlülüklere uygun geçirilmesi halinde sanki ceza infaz edilmiş gibi sonuç doğar.
• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması : Cezanın ertelenmesindeki şart ve hükümlerin neredeyse aynısı HAGB için de geçerlidir. Ancak hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişi denetim süresini sorunsuz geçirirse sanki hiç suç işlememiş gibi sonuç doğar. Ruhsatsız silah bulundurma suçu ve 6136’ya muhalefetin diğer bazı hallerinde HAGB kararı verilmesi mümkündür.
• Adli Para Cezasına Çevirme : Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına çevrilebilir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarında da yapılan yargılamanın sonucunda 1 yıl veya daha az süreli bir hapis cezası mahkumiyeti söz konusu ise hapis cezasının yanında adli para cezasına hükmedilmiş olsa dahi hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.

Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçunda Zamanaşımı

Suçlar, takibi şikayete bağlı suçlar ve takibi şikayete bağlı olmayan suçlar olarak ikiye ayrılır. 6136 sayılı yasaya muhalefet suçları takibi şikayete bağlı suçlardan değildir. Bu nedenle suçun soruşturulması ve kovuşturulması için suçtan zarar görenin ya da mağdurun şikayeti aranmaksızın harekete geçilir. Bu suçların takibi şikayete bağlı olmadığı için herhangi bir şikayet zamanaşımı süresi mevcut değildir.

Bunun yanında dava zamanaşımı süresi her suçta olduğu gibi 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarında da söz konusudur. Bu kapsamda suç işlendikten belirli bir süre sonra kamu davası açılmamış ya da açıldıysa bile sonuçlandırılmamışsa ceza davası düşer. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarında dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Ruhsatsız silah bulundurma suçu ve 6136’ya muhalefet suçunun diğer tüm hallerine detaylı olarak değindik. Süreç genel olarak bu şekilde olsa da çoğu zaman bu kadar yalın kalmaz. Her somut olay kendine has bir karmaşıklık içerir ve başka hukuki problemler barındırır. Özellikle ceza mevzubahis olduğu için bu süreçlerin dikkatli takip edilmesi gerekir. Hak kaybına uğramamak için bizimle İLETİŞİM geçiniz.