Sağlık Hukuku İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular
İçindekiler
- 1 Hastaların ve Doktorların Hakları Nelerdir?
- 2 Tıbbi Müdahale Öncesinde Hasta Hakları Nelerdir?
- 3 Hastanın Bilgi Alma Hakkı Nedir?
- 4 Hastanın Rıza Hakkı Nedir?
- 5 Hastanın Özgür Seçim Hakkı Nedir?
- 6 Hastanın Sağlık Hizmeti Alacağı Personeli Özgürce Seçme Hakkı Nedir?
- 7 Hastanın Sağlık Hizmeti Alacağı Sağlık Kuruluşunu Özgür Seçim Hakkı Nedir?
- 8 Hastanın Müdahale Esnasındaki Yararlanma Hakkı Nedir?
- 9 Hastanın Tıbbi Kayıtları İnceleme ve Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı Nedir?
- 10 Hastanın Zamanına Saygı Hakkı Nedir?
- 11 Hastanın Kalite Standartlarına Uygun Hizmet Alma Hakkı Nedir?
- 12 Hastanın Güvenlik Hakkı Nedir?
- 13 Hastanın Yeniliklerden Yararlanma Hakkı Nedir?
- 14 Hastanın Kişiye Özel Tedavi Hakkı Nedir?
- 15 Hastanın Refakatçi Bulundurma Hakkı Nedir?
- 16 Hastanın Dini Vecibelerini Yerine Getirme Hakkı Nedir?
- 17 Hastanın İnsani Değerlerine Saygı Gösterilmesi Ve Ziyaret Hakkı Nedir?
- 18 Hastanın Öncelik Sırasını Belirleme Hakkı Nedir?
- 19 Hastanın Bilgi Verilmesini Yasaklama Hakkı Nedir?
- 20 Hastanın Tedaviyi Reddetme Hakkı Nedir?
- 21 Hastanın Dışarıda Tedavi Alma Hakkı Nedir?
- 22 Hastanın Gereksiz Acıdan Sakınma Hakkı Nedir?
- 23 Hastanın Şikâyet Etme Hakkı Nedir?
- 24 Hastanın Tazminat Hakkı Nedir?
- 25 Aydınlatılmış Onam Formu Nedir?
- 26 Aydınlatılmış Onamın Yazılı Olması Şart Mıdır ?
- 27 Hastayı Hekim Dışında Başkasının Aydınlatması Halinde Sorumluluk Durumu Nedir ?
- 28 Hekime Karşı Şiddet Vakaların Yapılması Gerekenler Nelerdir ?
- 29 Başarısız Estetik Operasyonu Sonrası Haklarım Nelerdir ?
- 30 Kürtaj İşlemi Yaptırmak İstiyorum. Ancak Yasal Olup Olmadığı Konusunda Tereddüt Yaşıyorum
- 31 Sağlık Hakkı İhlaline Maruz Kaldım. Ücretsiz Şikayet Bildirimi Yapabileceğim Kanallar Nelerdir?
- 32 Randevu Almış Olmama Rağmen Hekim Yokluğu/Yetersizliği Nedeniyle Muayene Edilmiyorum. Ne Yapmalıyım?
- 33 Hasta Başka Bir Hastaneye Sevk Edilecek. Süreç Nasıl Gerçekleşecek?
- 34 Alo 184 Nedir?

Hastaların ve Doktorların Hakları Nelerdir?
Hasta ve doktor hakları tıbbi müdahale söz konusu olduğunda gündeme gelir. tıbbi müdahale hastanın bedensel, fiziksel ve psikolojik yönden oluşan bir eksikliğini gidemeye yönelik teşhis, bakım tedavi sürecinde yapılan her türlü davranışlardan oluşur.
Doktor hastanın zarar görmemesi adına dikkat ve özen göstermekle yükümlüdür. hastaya rahatsızlığı ile ilgili doğru bilgilerin verilmesi ve hastanın aydınlatılması mesleki sorumluluğudur.
Tıbbi Müdahale Öncesinde Hasta Hakları Nelerdir?
Toplumu oluşturan bireyler hastalıklardan korunmak ıçin tedavi görme hakkına sahiptir.
Toplumda sağlık hizmetlilerinin görevi, risk taşıyan çeşitli grupların düzenli aralıklarla ücretsiz olarak sağlık hizmetlerinden ve bilimsel araştırma sonuçları ile teknolojik yeniliklerden yararlanmasını sağlamaktır.
Hastanın Bilgi Alma Hakkı Nedir?
Hastalar kendi sağlık durumları, mevcut sağlık hizmetleri, bu hizmetlerden nasıl yararlanacakları ve hastalıkla ilgili tüm bilimsel araştırmalar ve teknolojik yenilikler hakkında bilgi alma hakkına sahiptirler.
Bilgi alma hakkını kullanarak, hasta, hangi sağlık kuruluşundan hangi koşullarda yararlanacağını, sağlık kurum ve kuruluşları tarafından verilen her türlü hizmet ve olanağın neler olacağını öğrenebilmektedir.
Tüm sağlık kurumları ve hekimler hastaya bu bilgilerin temini için üzerlerine düşen vazifeleri yerine getirmek durumundadır.
Hastaya bilgi temini için ilgili kurumlar aşağıdaki şartları yerine getirmek zorundadır:
- Yeterli teknik donanım içeren hizmet birimini oluşturmak,
- Hastaya yeterli bilgiyi verebilecek tecrübede personel çalıştırmak,
- Hastanın ilgili hizmet birimlerine kolayca ulaşabilmesini sağlamak üzere kurum içerisinde bilgilendirme panoları asmak,
Hasta, bilgiyi kendisi talep edebileceği gibi, hastanın yaşının küçük olması durumunda, veli veya vasisi tarafından da talep edilebilir. Bilgi talebi hastanın tedavisi ile ilgilenen hekime iletilebilir. Aynı şekilde, konuyla ilgili başka bir hekime de yöneltilebilir.
Sağlık durumu hakkında bilgi almak isteyen hasta, başka bir kişiye bilgi alma yetkisini devredebilmektedir. Bu yetki devri sözlü veya yazılı olabilir. Hekim, hastalığın durumuna göre hastanın verdiği bu yetkinin belgelendirilmesini isteyebilir. Bu durumda, noter tasdikli veya iki tanık huzurunda hastanın yakınına verdiği yazılı bir yetki belgesi şeklinde olacaktır. Bu şekilde, hastanın mahremiyet hakkı korunur.
Hasta yabancı ise tercüman kullanılarak, hastanın anlayabileceği sadelikte ve netlikte ve hastanın psikolojik durumu dikkate alınarak bilgi paylaşımı yapılır.
Hastanın Rıza Hakkı Nedir?
Hastadan alınan rızanın hukuken geçerli olabilmesi için, bu rızanın rızaya ilişkin tedavi ve müdahale ile ilgili olarak hastanın yeterince aydınlatılmış olduğuna dayanması gerekmektedir.
Hekim hastasını aşağıdaki noktalarda aydınlatmalıdır:
- Hastanın sağlık durumu ve mevcut tanı,
- Önerilen tedavi türü, bu tedavinin diğer tedavi yöntemleriyle karşılaştırılması, avantaj ve dezavantajlarının ortaya konulması,
- Önerilen tedavi yönteminin süresi ve başarı şansı,
- Önerilen tedavi yönteminin hastaya olası yan etkileri ve oluşabilecek riskler,
- Tedavide verilecek olan ilaçların olumlu veya olumsuz etkileri,
- Önerilen tedavinin kabul edilmemesi durumunda hastanın yaşayacağı sıkıntılar, sağlık durumuna olası etkileri,
Yukarıda belirtilen şekilde hastanın aydınlatılmış olduğu ve rızasının yerinde olduğu şüphe götürmez hale gelecektir.
Temyiz kudreti yerinde olan hasta rızasını bizzat vermelidir. Aksi durumlarda veli ya da vasi izni aranır. On beş yaşından sonra bazı durumlarda medeni hakların kullanılması mümkün olduğu için, 15 -18 yaş arasındaki hastalar için en uygun yöntem hem kanuni temsilcileri olan velilerinin hem de bizzat kendilerinin rızasının alınmasıdır. Bu şekilde, rıza dışı müdahalede bulunulduğu iddiaları geçerliliğini yitirecektir.
Hastanın veli ya da vasisi o an bulunamıyor veya üzerinde işlem yapılacak şahıs, rızasını açıklama imkanına sahip değilse. Örnek olarak, komaya girmiş ise. bu durumda tıbbi müdahale için rıza aranmamaktadır.
Kamu düzeninin zorunlu kıldığı durumlarda da rıza aranmaz. Örnek olarak: salgın hastalık, karantina ve önleyici tıbbi uygulamalar halinde.
Tedavi veya ameliyat için alınan rızanın ispat edilebilir olması gerekmektedir. bu ispat cerrahi müdahalelerde alınan yazılı onam ile gerçekleştirilmektedir. Cerrahi olmayan müdahalelerde yazılı onam formu sorunluluğu bulunmasa da günümüzde hekimlerin herhangi bir uyuşmazlık halinde hastanın aydınlatılmış onamını aldıklarını kanıtlayabilmeleri için onamın her durumda yazılı alınması önem taşımaktadır.
Acele olmayan ve hastanın bilincinin yerinde olduğu durumlarda, mutlaka tedavi veya ameliyata ilişkin yazılı ve imzalı bir muvafakat alınması gerekir.
Hasta tıbbi zorunluluklar ve acil haller dışında, tıbbi müdahale için verdiği rızayı geri alabilir.
Gebeliğin sonlandırılması durumunda, hasta ile birlikte eşinin de rızası alınmalıdır. Evli olmayan gebelerin tek başlarına verdikleri rıza geçerlidir.
Yaşam hakkını ortadan kaldıran, belli süreyi aşmış gebeliğin sonlandırılması için verilen, ahlaka ve kamu düzenine aykırı bir amaç için alınan rızalar hukuken geçersizdir.
Hastanın Özgür Seçim Hakkı Nedir?
Yeterli bilgiye sahip hastalar, farklı tedavi yöntemleri, tedaviyi verecek hekimler ve sağlık personeli arasında seçim yapma hakkına sahiptirler.
Hekimine güvenmeyen hasta, başka bir hekim talep edebilir. özel sağlık kuruluşlarında bu hakkı uygulamak mümkündür. Lakin kamu hastanelerinde bu hakkı talep etme imkanı pek mümkün olmamaktadır.
Hekimi seçebilme hakkı, hastanın ihtiyacı olan tedaviyi en etkin biçimde alabilmesini amaçlar.
Hastanın Sağlık Hizmeti Alacağı Personeli Özgürce Seçme Hakkı Nedir?
Hastanın başvurusu durumunda, kendisine sağlık hizmeti verecek hekimlerin ve diğer sağlık personelinin kimlikleri, görevleri ve unvanları hakkında açıklamada bulunulmalıdır. Bu açıklama, yetkili personel tarafından doğrudan hastaya yapılmalıdır.
Sağlık mevzuatında belirtildiği şekilde, hasta kendisine sağlık hizmeti sunacak personeli özgürce seçebilecektir veya değiştirebilecektir.
Hastanın başka hekimlerin muayenesini talep etmek hakkı vardır.
Hasta, sağlık personelini seçme, hekimini değiştirme ve başka hekimlerin muayenesini isteme haklarını kullandığında sağlık mevzuatında belirlenen ücret farkını ödemekle yükümlü olacaktır. Ücret farkı çıkarılması kuralı, hastanın sağlık personelini seçme ve değiştirme hakkını kullandığında uygulanır.
Hastanın Sağlık Hizmeti Alacağı Sağlık Kuruluşunu Özgür Seçim Hakkı Nedir?
Hasta hakları yönetmeliğine göre hastalar sağlık kurumlarını seçme hakkına ve bu sağlık kurumlarında verilen sağlık hizmetinden yararlanma hakkına sahiptirler. söz konusu haklar anayasal bir haktır.
Hasta, sağlık kurumunu seçme ve bu verilen hizmetten yararlanma hakkını kullanırken, bağlı olunan sağlık mevzuatının öngördüğü usul ve koşullara uymak ve bu koşullara göre hakkını kullanmak durumundadır.
Hasta, sağlık mevzuatı ile belirlenmiş hasta yönlendirme sistemine uygun olması koşuluyla, sağlık kuruluşunu değiştirme hakkına sahip bulunmaktadır.
Değiştirme hakkını kullanabilmek için:
- Değiştirmenin hayati tehlikeye yol açmaması gerekmektedir.
- Sağlık kuruluşunun değiştirilmesi durumunda, hastanın durumunda kötüleşme olup olmayacağı hakkında aydınlatılması gerekmektedir.
Hastanın, sağlık kuruluşunda kalmasında tıbben yarar bulunmaması ya da başka bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi gerektiği durumlarda, bu konu hastaya veya hastanın vasisine bildirilmelidir.
Yönlendirmeden önce gerekli bilgiler yönlendirilen kuruluşa da verilecektir. Amaç, sağlık hizmetinin aksamadan ve kesintiye uğramadan yapılmasıdır.
Hastanın Müdahale Esnasındaki Yararlanma Hakkı Nedir?
Hastalar, sağlık ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptirler. Sağlık hizmeti herkese eşit olarak dağıtılmalı ve bu hizmetin sunum kalitesinde aşağıda belirtilen sebeplerden dolayı herhangi bir farklılık oluşmamalıdır:
- Hastanın Milliyeti,
- Dili,
- Dini,
- Hastalığının Sık veya Az Görülür Bir Hastalık Olması,
- Maddi Durumu,
- Hastanın Sosyal Statüsü,
Hastanın Tıbbi Kayıtları İnceleme ve Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı Nedir?
Sağlık kurum ve kuruluşlarının tıbbi kayıt tutma ve tıbbi kayıtları muhafaza etme yükümlülükleri vardır. Bu çerçevede, sağlık kurumuna başvuran hastaya ayrı bir dosya açılmalı ve hastanın ilgili kurumda geçirdiği tüm teşhis, tetkik ve tedavisine ilişkin bilgiler kayıt altında bu dosyalarda muhafaza edilmelidir.
Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir. Bir suretini alabilir.
Hastanın sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı olan tıbbi ve şahsi bilgilerin düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun duruma getirilmesini isteyebileceği yönetmelikle düzenlenmiştir. Bu hak, hastanın sağlık durumu ile ilgili raporlara itirazı, aynı veya başka kurumlarda sağlık durumu hakkında yeni rapor düzenlenmesini isteme haklarını da kapsamaktadır.
Hastanın Zamanına Saygı Hakkı Nedir?
Her hasta, önceden belirtilen süre içerisinde, gerekli tıbbi hizmeti hızlı bir şekilde alma hakkına sahiptir. Hekimler hastalarına bilgi verme süresi dâhil olmak üzere yeterli zamanı ayırmak durumundadırlar.
Hekimler hastalarına yeterli zamanı ayırmanın yanı sıra tedavi için başvuran hastalara zaman kaybettirmemekle yükümlüdürler. Bu amaçla hekim randevu saatlerine riayet etmeli ve hastaya tıbbi standartlara uygun sürede teşhis ve tedavisini sunmalıdır.
Hastanın Kalite Standartlarına Uygun Hizmet Alma Hakkı Nedir?
Hasta belirlenmiş kalite standartlarına uygun hizmet alma hakkına sahiptir.
Hastanın Güvenlik Hakkı Nedir?
Hastalar sağlık kuruluşlarında can ve mal güvenliklerinin korunmasını talep etme hakkına sahiptir. Buna ilaveten, kötü işleyen sağlık hizmetlerinden, tıbbi yanlışlık ve hatalardan meydana gelen zararlardan korunmayı talep etme hakkına da sahiptirler.
Bu hakkın etkin biçimde korunabilmesi için tıbbi kuruluşlar, teknolojilerinin güvenilirliğini sürekli olarak test edip yenilemeli ve personelinin yeterliliğini sınamalıdır.
Hastanın Yeniliklerden Yararlanma Hakkı Nedir?
Hastalar, ekonomik durumlarından bağımsız olarak uluslararası standartlara göre tıbbi gelişmeler ve yeniliklerden yararlanma hakkına sahiptirler. Bu amaçla, hekimler tıbbi yenilik ve gelişmeleri takip etmekle sorumlu olup bunları hastalarına sunmak durumundadır.
Hastalar tedavilerinin son teknolojiye uygun cihaz ile yapılmasını talep edebilirler. Bu amaçla sağlık kuruluşları bu cihazları hekim ve hastaların kullanımına sunmakla yükümlüdürler.
Hastanın Kişiye Özel Tedavi Hakkı Nedir?
Hastalar kendi kişisel ihtiyaçlarına göre teşhis ve tedavi programlarını yönlendirme hakkına sahiptirler. Bu hakkın etkin biçimde kullanılmasını sağlamak için sağlık hizmeti veren hekim veya sağlık kuruluşları, tedavi programlarını kişiye özel sunmalı ve hastanın kişisel tercihlerini dikkate almalıdırlar. Örnek olarak, uzun yıllar alkol kullanmış bir hasta ile alkol kullanmayan bir hastanın karaciğer tedavisi aynı olmayacağı gibi hastaların fiziki yapıları, yemek yeme alışkanlıkları ve hatta hayat standartları bile tedavi yöntemi seçiminde ve uygulanışında dikkate alınmalıdır.
Hastanın Refakatçi Bulundurma Hakkı Nedir?
Hasta, muayene ve tedavi sırasında, kendisine yardımcı olmak üzere refakatçi talep etme hakkına sahiptir. bu hak sağlık mevzuatının ve sağlık kurum ve kuruluşunun olanaklarının el verdiği ve hastanın sağlık durumunun gerektirdiği ölçüde gerçekleşebilecektir. Tedaviden sorumlu hekimin uygun görmesi de yine refakatçi hakkının kullanılması İçin bir şarttır.
Refakatçi bulundurma hakkının ne zaman ve nasıl kullanılacağı ve bu hususta alınacak önlemlerin neler olacağı, sağlık hizmeti veren kurum tarafından iş prosedürüyle düzenlenmeli ve bu prosedüre göre uygulama yapılmalıdır.
Hastanın Dini Vecibelerini Yerine Getirme Hakkı Nedir?
Sağlık kurumları, olanakları ölçüsünde hastalara dini vecibelerini özgürce yerine getirmeleri için gerekli imkânları sunmalıdır. Kurum hizmetlerinde gecikmelere ve aksamalara sebebiyet verilmemesi, başkalarını rahatsız etmemesi ve yürütülen tıbbi tedaviye hiçbir şekilde müdahalede bulunulmaması koşuluyla bu hakkın kullanılması gerçekleştirilir.
Hastanın talebi durumunda sağlık kurumu hastanın dini inancına uygun din görevlisi hazır edecektir. Bu görevin yerine getirilmesi için sağlık kurum ve kuruluşlarında uygun olan zamanlar ve mekânlar belirlenecektir.
Hastanın İnsani Değerlerine Saygı Gösterilmesi Ve Ziyaret Hakkı Nedir?
Hasta, kişilik değerlerine uygun biçimde ve yine uygun ortamda sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahip bulunmaktadır. Bunun İçin sağlık hizmeti sunan kurumlar hastalara, hasta yakınlarına ve ziyaretçilerine güler yüzlü, şefkatli, nazik davranmak ve hasta hakları yönetmeliğine uygun hareket etmekle sorumludurlar.
Sağlık hizmeti veren kurum, hastanın rahatının sağlanması için huzurlu bir ortam kurmak durumundadır. Sağlık hizmeti veren kurum bu ortamı sağlayamadığı takdirde, hasta veya hasta yakınları gerekli önlemlerin alınmasını istemek hakkına sahiptirler.
Hastanın Öncelik Sırasını Belirleme Hakkı Nedir?
Hastalar, sağlık kuruluşunun hizmet verme imkanlarının yetersiz ya da sınırlı olması nedeniyle, sağlık hizmeti başvurusunun hemen karşılanamadığı durumlarda, öncelik hakkının tıbbi kriterler dikkate alınarak yeniden belirlenmesini isteme hakkına sahiptirler.
Hayati tehlike arz eden hastalıklarının tedavisinde bu durum çok önemlidir. acil ve adli olaylar, yaşlılar ve özürlüler için bu hak ilgili sağlık mevzuatının hükümleri göz önüne alınarak uygulanacaktır. Amaç, hastanın sağlığının ve yaşama hakkının korunmasıdır.
Hastanın Bilgi Verilmesini Yasaklama Hakkı Nedir?
Hasta, sağlık durumu hakkında kendisine ya da ailesine, akrabalarına bilgi verilmemesini, kendisine teşhis, tedavi ve bakım yapan sağlık kurumundan ya da hekimden talep edebilir.
Bu hak, sağlık mevzuatı hükümlerine ve hastalığın niteliğine göre yetkili makamlarca alınacak önlemler sırasında kullanılamayacaktır. kamu düzeni gözetilerek, hastanın hastalığının niteliği yetkili makamlarca tedbir ve kayıt altına almayı gerektiriyor ise, hasta bilgi verilmemesini isteyemeyecektir.
Hastanın Tedaviyi Reddetme Hakkı Nedir?
Hasta özgür iradesi ile karar verdiği ve karar vermek için de kanunen aranan koşullara sahip olduğu takdirde, kendisine uygulanacak tedaviyi reddetme hakkına sahiptir.
Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak kaydıyla, hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetme veya durdurulmasını isteme hakkına sahiptir. Bu durumda, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Bu hakkın kullanılması durumunda, hastanın sağlık kuruluşuna tekrar müracaatında hasta aleyhine kullanılamaz.
Hastanın Dışarıda Tedavi Alma Hakkı Nedir?
Hastalar koşulların imkan vermemesi sebebiyle sağlık hizmeti almak üzere sağlık kurumlarına gidemeyebilirler. Bu gibi durumlarda, hastaların teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerini sağlık kuruluşu dışında almayı talep edebilirler.
Mevzuata göre, hastaya teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerini dışarıda sunma imkanı sadece aşağıdaki koşullarda tanınmaktadır. Hastanın bu hizmeti sunan bir kuruluştan ücretini ödeyerek alması durumunda ise, aşağıdaki koşullar aranmayacaktır:
- Tıbbi nedenlerden dolayı sağlık kuruluşuna hastanın gidememesi ya da ulaştırılamaması durumunda,
- Doğal afetler ve olağanüstü durumlar halinde,
Yukarıda belirtilen koşullar oluşmadan hasta bu hakkını kullanamaz ve yerine getirilmemesi halinde şikâyet ve tazminat hakkı olamaz.
Hastanın Gereksiz Acıdan Sakınma Hakkı Nedir?
Hasta, tedavisi sırasında ve sonrasında gereksiz acı ve sıkıntılardan kurtulmayı isteme hakkına sahiptir. Bu talep, tedavi süreci ve hastanın kişisel durumu dikkate alınarak geçekleştirilmelidir. Tedavisi olumlu ilerlemeyen bir hasta için bu hak etkin biçimde kullanılmalıdır. Hastanın içerisinde bulunduğu süreci insan onuruna yakışır bir şekilde geçirmesi sağlanmalıdır.
Hastanın Şikâyet Etme Hakkı Nedir?
Hastalar zarar görmeleri durumunda, şikâyette bulunma hakkına sahiptirler. Hastalar herhangi bir ihmal veya haksızlıkla karşılaştıklarında, şikâyet haklarını etkin biçimde kullanabilirler.
Şikâyetlere karşı cevapların hızlı sürede ve yazılı olarak cevaplanması önemlidir. Hem şikâyet edenin hem de şikâyet edilen hekim ya da kurumun menfaatleri bu şekilde korunacaktır.
Hastanın Tazminat Hakkı Nedir?
Hastanın Sağlık Durumu İle İlgili Olarak Hakları Veya Menfaatleri Zarara Uğrayabilir. Hastaların Ve Bu Durumdan Etkilenen Üçüncü Şahısların Yapılan Tedavi Süreci İle İlgili Olarak Uğramış Oldukları Zararı Sorumlulardan Tazmin Etme Hakkı Vardır. Tazminat Hukuku Çerçevesinde, Hekimlerin Hasta Ve Hasta Yakınlarına Tazminat Ödemeye Mahkûm Edildiği Sıkça Görülmektedir.
Aydınlatılmış Onam Formu Nedir?
Sağlık hukuku bakımından zararların tazmin edilebilmesinde gerekli şartlardan belki de en önemlisi hekim kusurudur. Zira kusurun varlığında, malpraktisten söz edilecek ve hekimin sorumluluğuna gidilebilecek; kusur yok ise komplikasyondan bahsedilebilecek ve bir zarar oluşsa da tazmini zorlaşacaktır.
İşte yukarıda açıklanan çok önemli kusur hususunun tespitindeki en önemli etkenlerden birisi aydınlatılmış onam formunun varlığıdır. Hastaların kendilerine yapılacak müdahaleler, söz konusu müdahalelerin yan etkileri, müdahaleden sonra oluşması muhtemel komplikasyonlar ve olası bir acil durum halinde yapılacak müdahaleler ve kişisel vücut bütünlüğüne yönelik olarak uygulanacak operasyonlar hakkında bilgi sahibi olması hastanın en doğal hakkıdır. Bu formun amacı, hastanın kendisine koyulan teşhis, uygulanacak müdahale ve karşılaşılabilecek riskler konusunda bilgilendirilmesi ve gerekli ve yeterli açıklamalar ile uygun bir şekilde rızasının alınmasıdır. Borçlar hukukundaki genel işlem koşullarının mantığı ile hazırlanması gereken bu formda basmakalıp ifadelerden uzak durulmalı, her bir somut olaya münhasıran ayrı bir form hazırlanmalıdır. Aksi takdirde bu formun varlığından söz edilmemelidir.
Aydınlatılmış Onamın Yazılı Olması Şart Mıdır ?
Mevzuatta sadece büyük cerrahi ameliyatlarda ve bir takım özel durumlarda yazılı aydınlatılmış onam alınması belirtilmişse de olası yargılama süreçlerinde hastanın aydınlatıldığı ve rızasının alındığını ispatlama yükü hekimin üzerinde olduğunda mümkün olan her durumda hastanın yazılı olarak aydınlatılıp rızasının da yazılı alınmasını tavsiye etmekteyiz.
Hastayı Hekim Dışında Başkasının Aydınlatması Halinde Sorumluluk Durumu Nedir ?
Hasta hekim arasındaki güven ilişkisi gereği bu yükümlülüğün bizzat işlemi yapacak hekim tarafından yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak zorunluluk durumu varsa hekim bu işlemi bir başka hekime devredebilir. Bu durumda da aydınlatma görevini devrettiği hekimin hatalı aydınlatmasından da sorumlu olmaya devam eder. Eğer müdahale bir hekim tarafından yapılacaksa bu müdahalenin aydınlatması yardımcı sağlık personeline bırakılamaz. Bunun istisnası işlemi bizzat yardımcı personelin, söz gelimi hemşirenin yapacak olmasıdır.
Hekime Karşı Şiddet Vakaların Yapılması Gerekenler Nelerdir ?
Öncelikle bir hastane organizasyonu kapsamında hekimlik hizmeti veriliyorsa, hastane yönetimi tarafından olay meydana gelmeden önce gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmış olması gerekir. Olay akabinde mutlaka olaya şahit olan diğer hekimler ve görgü tanıkları ile birlikte tutanak tutulmalı, kamera kayıtları muhafaza altına alınmalıdır. Beyaz kod uygulaması devreye sokulmalıdır.
Hekime karşı işlenen şiddet vakaları darp şeklinde olabileceği gibi sözlü de olabilir. Ceza hukuku anlamında bu tür durumlarda kasten yaralama, hakaret ve tehdit suçları oluşmaktadır. Üstelik Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’ndaki düzenleme gereği özel sektörde çalışan bir sağlık çalışanına karşı da işlense bu tür suçlar kamu görevlisine karşı işlenmiş kabul edilerek ceza miktarında artırıma gidilmekte, ayrıca tutuklama tedbiri bakımından da katalog suçlar kapsamında değerlendirilmektedir. Ayrıca suçun failine karşı maddi ve manevi tazminat davası da açılması mümkündür.
Başarısız Estetik Operasyonu Sonrası Haklarım Nelerdir ?
Estetik operasyonlarda Yargıtay uygulamasına göre hekimlerin sonuç taahhüdü yükümlülükleri söz konusudur. Yani hekim tıbbi uygulama hatası olmasa dahi taahhüt ettiği neticeyi meydana getiremediyse tüketici mevzuatı gereği hizmet alan kişinin bedel iadesi, bedelde indirim isteme, revizyon ameliyatı talep etme gibi hakları bulunmaktadır. Bunun dışında yapılan işlem bir tıbbi uygulama hatası olarak değerlendirilebiliyorsa genel hükümlere göre uğranılan diğer zararların tazmininin talep edilmesi de mümkündür.
Kürtaj İşlemi Yaptırmak İstiyorum. Ancak Yasal Olup Olmadığı Konusunda Tereddüt Yaşıyorum
Yasal olarak kürtaj işlemi 10 haftaya kadar yapılabilmekle birlikte cinsel saldırı suçlarıyla ilgili durumlarda veya annenin sağlığını tehdit eden durumların söz konusu olması halinde bu süreler uzamaktadır. Ancak hangi sürede olursa olsun mu işlemin mutlaka alanın uzman hekim tarafından ve gerekli tıbbi koşulların sağlandığı bir hastane ortamında yapılması gerekmektedir. Ayrıca evliler bakımından mevzuatımız babanın da kürtaja rızasını aramaktadır.
Sağlık Hakkı İhlaline Maruz Kaldım. Ücretsiz Şikayet Bildirimi Yapabileceğim Kanallar Nelerdir?
Yaşadığınız hak ihlalini bildirebileceğiniz ücretsiz kanallar aşağıdaki gibidir.
- Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) ALO 184 hattını kullanarak http://hastahaklari.saglik.gov.tr/ sitesi üzerinden şikayet talebi oluşturabilirsiniz.
- Muhatap olduğunuz hastanenin ”Hasta Hakları Birimi’yle” iletişime geçerek şikayet talebi oluşturabilirsiniz.
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) https://www.cimer.gov.tr/ adresinden veya 150 numaralı çağrı merkezini arayarak başvuru yapabilirsiniz.
Randevu Almış Olmama Rağmen Hekim Yokluğu/Yetersizliği Nedeniyle Muayene Edilmiyorum. Ne Yapmalıyım?
Grev, rahatsızlık, izin veyahut mücbir bir sebeple randevu saatinde hekime ulaşamamanız halinde aynı gün içerisinde branştaki başka bir hekimden randevu alma imkanı araştırılarak MHRS sistemi veyahut Alo 182 üzerinden yeni bir randevu oluşturulabilir. Bu imkanın da mümkün olmaması halinde hastanenin danışma birimiyle iletişime geçilerek en yakın güne randevu verilmesi için görüşülmesi doğru olacaktır. Bu süreçte tedavi hakkına erişiminizin alenen kısıtlanması halinde Alo 184’ü arayarak şikayet talebi oluşturabilirsiniz.
Hasta Başka Bir Hastaneye Sevk Edilecek. Süreç Nasıl Gerçekleşecek?
Hastanın tedavi gördüğü mevcut sağlık kuruluşundaki ekipman/kapasite yetersizliği veyahut hastanın sağlık durumunun daha kapsamlı bir tedavi gerektirmesi gibi hallerde hastanın başka bir hastaneye sevki gerekebilmektedir. Bu hallerde hazırlanacak sevk onam kağıdı (Hasta Transfer Formu veyahut Sağlık Bakanlığı Sağlık Tesisleri Arası Vaka Nakil Talep Formu) hastane yönetimi tarafından imzalanarak onaylanıp hastanın bilinci açıksa kendisine ve hasta yakınına, bilinci kapalıysa yalnızca hasta yakınına imzalatılarak yazılı onam ile sevk mümkün olacaktır. Sevk yapılacak hastaneye yapılacak bildirim ve alınacak onay akabinde hasta yakınına haber verilerek hastanın ambulans yardımıyla yeni hastaneye sevki mümkündür.
Alo 184 Nedir?
Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi’nin çağrı merkezi olan Alo 184 sağlık sistemi içerisinde hastalar, hasta yakınları, sağlık çalışanları ve hekimler bakımından şikayet/ öneri bildirim ve koronavirüs bakımından da danışma hattıdır. 7 gün 24 saat hizmet veren hatta başvurmanız halinde adınıza bir başvuru oluşturulmakta ve başvuru numarası verilmektedir. Bu numara ile süreç takibi yapabilmeniz mümkündür. Ayrıca 4207 sayılı Kanun ile tütün ürünü kullanımının yasaklandığı alanlarda, tütün ürünü tüketimine şahit olmanız halinde açık adres bilgileri ile 7 gün 24 saat ALO 184 SABİM Hattı ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden ihbarda bulunmanız mümkündür.






