Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Savcılığa suç duyurusu yapmak için eylemin suç tanımına dahil olması gerekmektedir. Suç, toplumsal yaşamda belirli davranışların yasalara aykırı olması ve bu davranışların cezalandırılmasıdır. Suç, hukuk sistemleri tarafından belirlenir ve cezalar da yine hukuk sistemi tarafından verilir. Suçun işlenmesi, toplumda huzursuzluğa neden olur ve hukuk normlarının korunması açısından son derece önemlidir. Suçun tanımı, hukuk sistemleri tarafından belirlenir. Suçlar, yasa koyucular tarafından belirlenen kanun maddelerinde belirtilir. Her suç için ayrı bir ceza belirlenir ve bu cezalar, suçun ciddiyetine göre değişebilir. Ceza hukuku, suçların işlenmesi durumunda uygulanır ve cezanın verilmesinde adaletin sağlanması amaçlanır. Ceza, hukuk normlarının korunması ve toplumun huzurunun sağlanması açısından son derece önemlidir. Ceza, aynı zamanda suçun işlenmesini engelleyici bir etki de yaratır.

Bir suçun işlenmesi durumunda ceza hukuku devreye girer ve devletin cezalandırma yetkisini kullanması söz konusu olur. Bu durumda, Devletin ilgili birimlerinin harekete geçebilmesi için suçtan zarar gören ve mağdur kişilerin suç ile ilgili olarak Devleti yani Savcılıklar ile kolluk kuvvetlerini (Emniyet, Jandarma) bilgilendirilmesi gerekir. Söz konusu bilgilendirme ise suç duyurusu ile yapılmaktadır.

Suç Duyurusu Nedir?

Suç duyurusu, bir suç işlendiğine ilişkin bilginin Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına iletilerek ceza soruşturmasının başlatılmasının talep edilmesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi, ihbar veya şikayetin savcılığa ya da kolluk kuvvetine yapılabileceğini; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvuruların ise ilgili başsavcılığa gönderileceğini açıkça düzenlemektedir. Yurt dışında işlenen ve Türkiye’de takibi gereken suçlar bakımından elçilik ve konsolosluklara da suç duyurusunda bulunulması mümkündür. Bu başvurular yazılı olabileceği gibi sözlü de yapılabilir; sözlü başvurular tutanağa geçirilmek suretiyle ilgili makamlara iletilir.

CMK 158/6 hükmü uyarınca, ihbarın herhangi bir araştırma yapmaya gerek olmaksızın suç oluşturmadığı belliyse veya ihbarın soyut veya genel nitelikte kaldığı anlaşılıyorsa “Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına” (SYOK) karar verilebilir; Bu durumda başvuruda adı geçen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Buna karşılık Cumhuriyet Savcısı, CMK 160 uyarınca suç işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez gerçeği araştırmak ve şüphelinin lehine veya aleyhine delilleri toplamakla yükümlüdür. Böylece suç duyurusu, bir yandan soruşturma merciini bilgilendirirken diğer yandan soyut başvuruların soruşturma yükü yaratmasını engelleyerek ve Cumhuriyet Savcılıklarında bulunan dosya yükünün de azalmasına bir miktar yardımcı olur.

Hangi Suçlar İçin Savcılığa Suç Duyurusunda Bulunulabilir?

Hukuka aykırı bir eyleme şahitlik eden ya da yasalara uygun olmayan bir davranışı gözlemleyenler açısından en çok merak edilen konuların başında savcılığa suç duyurusu yapabilmek için hangi suçların ortaya çıktığının tespit edilmesi halinde başvuru hakkının kullanılabileceği gelmektedir. Bu kapsamda yasalara ve hukuka aykırı herhangi bir eylemin tespit edilmesi söz konusu suç duyurusunun yapılabilmesi için çoğunlukla yeterlidir.

Günümüzde savcılığa suç duyurusu yapılması durumlarında çoğunlukla karşılaşılan ya da şahitlik edilen veya maruz kalınan suç unsurunun ortaya çıkmasına sebebiyet veren eylem veya eylemler şu şekildedir:

• Haneye tecavüz ya da konut dokunulmazlığı hakkının gasp edilmesi,
• Cinsel taciz, tecavüz ya da benzeri niteliklere sahip olan suç teşkil eden eylemler,
• Eşlere yönelik gerçekleşen basit suç unsurunun bulunduğu şiddet eylemleri ya da cinsel saldırılar,
• Huzur ve sükunetin bozulmasından doğan kişisel hak ihlalleri,
• Hırsızlık, hakaret ya da benzeri eylemler,
• Çocukların kaçırılması, alıkoyulması veya benzeri eylemlerin ortaya çıkması,

Vb. durumlarla karşı karşıya veya maruz kalınması halinde vatandaşların savcılığa suç duyurusu hakları saklı tutulmuş ve bu tarz hukuka aykırı eylemlerin tespit edilmesi halinde vatandaşların doğrudan savcılara başvurarak suç duyurusunda bulunabilmeleri imkanlı kılınmıştır.

Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Savcılığa yapılacak suç duyurusu yazılı ve sözlü olarak gerçekleştirilebilir. Olayın daha hızlı karara bağlanması adına yazılı bir bildirim gerçekleştirmek daha sağlıklı bir yöntem olacaktır. Sözlü olarak yapılacak suç duyuruları emniyet birimlerinde yahut savcılık makamında tutanağa geçirilmek suretiyle gerçekleştirilir. Yazılı olarak yapılan suç duyuruları avukat aracılığıyla veya şahsen yapılmak suretiyle hem emniyet birimlerine hem de savcılık makamına gerçekleştirilebilir.

DİKKAT : Savcılığa suç duyurusu kapsamında, olayın yaşandığı yerdeki savcılığa başvuruda bulunmak önem arz etmektedir. Şayet olayın yaşandığı yer koşullar gereği saptanamıyorsa, ihbar ya da şikâyet kişinin bulunduğu yerdeki savcılığa gerçekleştirilebilir.

Karakola Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Karakola suç duyurusunda bulunmak adli bir işlem başlatmak için izlenebilecek en temel yöntemlerden birisidir. Karakola yapılacak suç duyurusu yazılı ve sözlü olarak gerçekleştirilebilir. Olayın daha hızlı karara bağlanması adına yazılı bir bildirim gerçekleştirmek daha sağlıklı bir yöntem olacaktır.

DİKKAT : Suçun işlendiği yerdeki karakola başvurulmalıdır. Karakoldaki ilgili emniyet birimleri durumu yetkili Cumhuriyet Savcısına bildirmek suretiyle kolluk tutanağı tanzim eder ve suç duyurusu kapsamında oluşturulan dosyayı Cumhuriyet Savcılığı’na iletir.

Suç Duyurusunda Bulunma Süresi Ne Kadardır?

Şikâyete tabi suçlarda şikâyet hakkı; sahibinin bu hakkından faydalanabilmesi için, fiili öğrendiği ve failini bildiği andan itibaren altı ay içerisinde şikâyette bulunması gerekir. Buna karşın kanunda öngörülen zamanaşımı süresinin dolmasıyla birlikte her koşulda bu hak sona erer. Buna dava zamanaşımı süresi de denir.

Türk Ceza Kanunu 66. maddesi kapsamında suçların niteliğine bağlı olarak suça öngörülen zamanaşımı süreleri değişiklik göstermektedir:

• Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar için zamanaşımı süresi 30 Yıl,
• Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için zamanaşımı süresi 25 Yıl,
• Yirmi yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar için zamanaşımı süresi 20 Yıl,
• Beş yıldan fazla ve yirmi yıla kadar hapis cezası gerektiren suçlar için söz konusu zamanaşımı süresi 15 Yıl,
• Beş yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiren suçlar için zamanaşımı süresi ise 8 Yıl,

belirlenmiştir.

Suç Duyurusunun Geri Alınması Mümkün mü?

Şikayeti geri alma bir diğer ismi ile şikayetten vazgeçme, şikayet hakkı kullanıldıktan sonra şikayet başvurusundan vazgeçilmesidir. Şikayetten vazgeçilmesi, vazgeçmeyi kabul etmeyen şüpheli veya sanığı etkilemez. Bir başka anlatım ile şikâyetten vazgeçme karşı tarafın kabulüne bağlıdır. Kanun koyucu bu şekilde, şüpheli veya sanık olarak toplumdaki saygınlığı zedelenen kişinin, beraat etmek suretiyle bu lekeden kurtulma hakkını güvence altına almak istemiştir.

Şikayetten vazgeçme, suça katılanların tümünü etkiler. Vazgeçen, suça katılanlardan bazıları hakkında vazgeçme hakkını kullandığını ileri süremez. Vazgeçmeyi kabul eden tüm failler, vazgeçmenin etkisinden yararlanır. Şikayetten vazgeçme karşı tarafın kabulüyle, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür. Bu bağlamda şikayetten vazgeçme kural olarak infaza engel olmaz. Bununla birlikte şikâyet nasıl yapılmışsa, vazgeçmenin de aynı şekilde yapılması gerekmektedir. Vazgeçme ile şikayet hakkı son bulacağından aynı olay hakkında tekrardan şikayette bulunulabilmesi mümkün değildir.

Suç Duyurusu Dilekçesi Nasıl Olmalıdır?

Suç duyurusu veyahut şikayet dilekçesi, bir suçun yetkili makamlara bildirilmesi amacıyla hazırlanır. Bu dilekçe, adli makamların suçu soruşturması ve gerekli işlemleri başlatması adına önemlidir. Yukarıda detaylı izah ettiğimiz üzere suç duyurusu dilekçesinin hukuki açıdan eksiksiz ve doğru bir şekilde hazırlanması, soruşturma sürecinin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Şayet savcılığa yazılı suç duyurusunda bulunuyorsanız şu hususlara dikkat etmenizi tavsiye ederiz:

• Başlık ve Makamın Belirtilmesi : Yazılı şikayet dilekçeleri “Cumhuriyet Başsavcılığına” hitaben yazılır. Eğer suç duyurusu başka bir yetkili makama yapılacaksa, bu makamın adı açıkça belirtilmelidir.
• Dilekçe Sahibinin Kimlik Bilgileri : Suç duyurusu yapan kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi ve iletişim bilgileri dilekçede yer almalıdır. Bu bilgiler, savcılığın dilekçe sahibine ulaşabilmesi ve dava sürecinde gerekli bilgilendirmeleri yapabilmesi için önemlidir.
• Olayın Açıklanması : Suçun işlendiği olayın detaylı bir şekilde anlatılması gereklidir. Olayın ne zaman, nerede, ve tespiti mümkünse kim tarafından ve nasıl gerçekleştiği açıkça ifade edilmelidir. Bu bölümde, suçun tüm ayrıntıları, varsa tanıklar ve deliller de belirtilmelidir. Olayın net bir şekilde izah edilmesi, soruşturmanın yönlendirilmesi açısından büyük önem taşır.
• Suçun Türü ve İlgili Kanun Maddeleri : Suç duyurusunda bulunulan eylemin hangi suça tekabül ettiği ve ilgili kanun maddelerinin belirtilmesi bir zorunluluk olmamakla birlikte, olay kapsamında bütünlük oluşturulması önemlidir. Bu da dilekçenin hukuki olarak daha güçlü olmasını sağlar. Ancak normal bir vatandaştan suç tespitinin tam olarak yapılması beklenemeyeceğinden yaklaşık ifadeler de yeterli olacaktır.
• Delillerin Sunulması : Suçu ispatlayacak deliller dilekçeye eklenmelidir. Bu deliller, tanık ifadeleri, fotoğraflar, videolar, yazılı belgeler veya diğer maddi deliller olabilir. Delillerin dilekçede ayrıntılı bir şekilde sunulması, savcılığın olayla ilgili net bir görüş elde etmesine yardımcı olacaktır.
• Tarih ve İmza : Son olarak şüphelilerin cezalandırılması için gerekli soruşturmanın başlatılması talep edilip dilekçe, düzenlendiği tarih de belirtilerek imzalanmalıdır. Tarih ve imza, dilekçenin resmi bir belge olarak kabul edilmesi için gereklidir.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Savcılığa Suç Duyurusu Şikayet Dilekçesi Örneği” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Suç Duyurusunun Sonuçları

• Soruşturmanın Başlaması, Delillerin Toplanması, İfadelerin Alınması: Suç duyurusu dilekçesinde bir suçun işlendiği şüphesine kanaat getiren Cumhuriyet Savcısı maddi gerçeğin araştırılması ilkesi uyarınca delillerin toplanması için emrindeki kolluk güçlerine gerekli emir ve talimatları verir; kimlikleri tespit edilen şüphelilerin (faillerin, suçu işleyen kişilerin) ifadesine başvurur; gerekli olması halinde yakalama emri çıkartılarak gözaltı, arama, el koyma gibi koruma tedbirlerine başvurabilir, tanıkları ve diğer delilleri toplar ve kuvvetli şüphe oluşturan delillere ulaşılırsa şüphelilerin tutuklanmasını Sulh Ceza Hakimliğinden talep edebilir.
• İddianame Düzenlenmesi ve Kamu Davası Açılması: Şayet suç duyurusu dilekçesi ile başlayan süreçte soruşturma dosyasında yeterli şüphe oluşturan delillere ulaşılmışsa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek şüphelilerin yargılanması için ceza davası (kamu davası) açılmasını Mahkemeden talep eder.
• Takipsizlik Kararı Verilmesi: Eğer, yeterli şüphe oluşturacak delile ulaşılamamışsa şüpheliler hakkında takipsizlik diğer adıyla kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir ve soruşturma dosyası kapatılır.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, soyut suç isnadının bulunduğu suç duyurusu dilekçelerinde, delillerin de sunulmadığı kimi durumlarda, suç duyurusunda bulunan kişi hakkında iftira suçundan soruşturma başlatıldığı durumlar da görülmektedir. Gerek şüpheliler hakkında takipsizlik kararı verilmemesi ve haklarında ceza davası açılmasını sağlamak, gerekse iftira gibi olumsuz durumlarla karşılaşmamak adına, suç duyurusunda bulunma ve sürecin takibi için bizimle İLETİŞİM geçiniz.

Sonuç

Suç duyurusu yaparken, sürecin daha etkili ve doğru bir şekilde yürütülmesi, hukuki dilekçelerin hazırlanması, delillerin sunulması, sürecin hızlanması ve suç duyurusu sonrasında savcılıkla yapılan tüm yazışmaları ve ifade verme süreçleri için bizimle İLETİŞİM geçiniz.