Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası, Türkiye’de çalışmak için çalışma izni olmayan veya çalışma izni muafiyeti olmayan yabancı kişilerin çalışması durumunda kendilerine ve işverenlerine uygulanan idari para cezası uygulanmasıdır.

Çalışma izni olmadan çalışan yabancının tespit edilmesi halinde, idari para cezası verilmesinin yanında, kendisine sınır dışı kararı da verilmek suretiyle ülkeden ayrılması sağlanmaktadır. Çalışma izni olmayan yabancı uyruklu kişilere ceza verilmesi, yabancının işverene bağlı olarak çalıştığı durumda olmasının yanında kendi bağımsız çalışması dolayısıyla da söz konusu olmaktadır. Yabancı kaçak işçi çalıştıran işverenler, çalıştırdıkları yabancı işçi sayısınca yabancı işçi çalıştırma cezasının miktarı artmaktadır.

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası, çalışma izni bulunmayan yabancının çalıştığının veya çalıştırıldığının tespiti halinde uygulanan idari para cezasıdır. İdari para cezası, hem yabancı işçiye hem de işverene ayrı ayrı verilir. Bununla birlikte, yabancı kişinin çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilirse, sınır dışı kararı verilecektir. Yabancıların hem idari para cezalarına hem de sınır dışı kararına itiraz hakkı bulunur.

Yabancı işçi çalıştırma cezası, yabancı işçinin çalıştırıldığının denetiminin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca görevlendirilen iş müfettişlerince, SGK’nın görevli müfettişlerince veya kolluk kuvvetlerinin görevleri sırasında yapmış oldukları denetimlerde tespit edilmesi halinde Bakanlığa bildirilmesi sonucu uygulanmaktadır. Türkiye’de yabancı işçi çalıştırmak veya yabancının bağımsız çalışmasıyla ilgili kurallar ve düzenlemeler 6735 sayılı Uluslararası İş Gücü Kanunu’nda hüküm altına alınmıştır.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası, 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca hem izinsiz çalışan yabancıya hem de işverene uygulanacak idari para cezasıdır. Bunun yanında, çalışma izni bulunmadan çalışan yabancılar sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir.

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezasının verilebilmesi için tespit yapılması gerekir. Türkiye’de çalışan yabancının çalışma izni olup olmadığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri ve denetmenleri tarafından denetlenir. Bunun yanı sıra kolluk kuvvetleri; kendi mevzuatları uyarınca yapacağı her türlü denetim, kontrol ve teftişte izinsiz çalışan bir yabancının tespit etmeleri halinde durumu Bakanlığa bildirir.

DİKKAT: Kaçak işçi çalıştırmanın mali yaptırımları dışında, iş kazaları ve sigorta eksiklikleri nedeniyle doğacak hukuki davalar gibi ciddi riskleri bulunmaktadır. İşverenlerin, işe alım sürecinde yasal prosedürleri eksiksiz takip etmeleri önemlidir.

Çalışma İzni Bulunmayan Yabancıların İşyerine Uygulanacak Cezalar

Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverenlere her bir yabancı için 81.683TL ve 6735 sayılı Kanunda öngörülen bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyen bağımsız ve süresiz izinle çalışan yabancı ile yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için 5.423TL idari para cezasına çarptırılır.

Ceza kesildikten sonra yabancının izinsiz olarak çalıştırılmaya devam edilmesi halinde ceza 1 kat daha artırılır.

DİKKAT: İzinsiz yabancı çalıştıran işveren, kaçak yabancı işçi çalıştırma cezasının yanında, yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorundadır.

Çalışma İzni Olmadan Çalışan Yabancıya Uygulanan Cezalar

Çalışma izni olmadan çalışan yabancıya idari para cezası uygulanır ve bu kişiler sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir.

Çalışma izni olmaksızın bağımlı çalışan yabancıya 32.654TL, Çalışma izni olmaksızın bağımsız çalışan yabancıya 65.352TL ve 6735 sayılı Kanunda öngörülen bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyen bağımsız ve süresiz izinle çalışan yabancı ile yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için 5.423TL idari para cezasına çarptırılır.

Eğer yabancı kişi, kaçak yabancı işçi çalıştırma cezasından dolayı ceza almış fakat izinsiz çalışmaya devam etmişse, cezası 1 kat artırılır. Çalışma izni olmadan bağımsız olarak çalışan yabancıya kesilecek idari para cezasının yanı sıra, bu yabancının varsa işyeri de kapatılır.

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası olarak belirtilen bu tutarlar 2025 yılı için geçerlidir. Bu meblağlar, her yıl Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından değiştirilmektedir.

Bu yabancılar, çalışma izinlerinin olmadığının tespit edilmesinden itibaren 10 gün içinde ülkeyi terk etmek zorundadırlar. Aksi halde çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar hakkında, çalışma izni bulunmadan çalıştıkları gerekçesiyle ayrıca sınır dışı işlemleri başlatılır. Bu durumda yabancıların sınır dışı edilmemek için, yazının devamında açıklanan iptal davasını açmaları gerekir.

Yabancı İşçi Çalıştırmada İzin Almak İçin Gereken Şartlar

İşyerinde yabancı işçi çalıştırmak isteyen işveren için belli şartlar öngörülmüştür. Söz konusu işyerinin yıllık sermayesi, ihracat yapıyorsa ihracat tutarı gibi maddi yeterliliklerin sağlanması gerektiği gibi, işyerinde belli sayıda Türk vatandaşı çalıştırılması da gerekli şartlardandır. Bunun dışında işveren çalıştırdığı yabancının sosyal güvenlik haklarını sağlaması gerekmektedir.

• İşveren çalışma izni olmayan yabancıları çalıştıramaz.
• Yabancı işçi çalıştırmak isteyen işveren, işyerinde her bir yabancı için en az 5 Türk işçi çalıştırması gerekmektedir.
• İşveren yabancı işçisinin sosyal güvenlik haklarından yararlanmasını sağlamalı ve maaşını yasal asgari ücretin altında olmayacak şekilde ve yaptığı işle orantılı olarak vermelidir.
• İşverenin yabancı işçi çalıştırmak istediği işyeri için ödenmiş sermaye tutarının 100.000 TL üzerinde olması gerekmektedir. Bunun dışında bu şartı sağlamıyor olsa bile, ihracat yapan bir işyeri ise son yıl ihracat miktarı 250.000 Amerikan dolarını geçmesi veya yıllık cirosunun 800.000TL’nin üzerinde olması gerekmektedir.
• Bu şartlara istisna olarak temizlik bakıcılık gibi ev işlerinde çalışan yabancı işçiler için 5 Türk vatandaşı çalıştırma ve üst maddede yer alan mali yükümlülükleri sağlama şartları aranmamaktadır.

Çalışma İzni Alması Gerekmeyen Yabancılar

Çalışma izni alması gerekmeyen yabancılar, çalışma izni muafiyet belgesine sahip olanlar, turkuaz kartlılar ve mavi kartlılardır. Bunlardan bir tanesine sahip olan kişinin çalışmak için çalışma izni almasına gerek yoktur. Yani bu kişilerin çalışması durumu kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası verilmesini gerektirmez.

Çalışma izni muafiyet belgesi, Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin 48. maddesinde sayılan kişilerin başvurabileceği izin türüdür. Muafiyet belgesi sayesinde yabancılar, çalışma izni olmasa da Türkiye’de çalışabilir, ikamet edebilir ve çoklu giriş çıkış yapabilirler.

Turkuaz kart, nitelikli işgücü, mesleki deneyim veya çeşitli diğer şekillerde Türkiye’ye katkısı olacak kişilere süresiz ikamet ve çalışma izni imkanı veren karttır. Bu kart, yabancının eşine ve 18 yaşından küçük ya da özel bakıma muhtaç çocuklarına da süresiz ikamet hakkı sağlar.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Turkuaz Kart Nedir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Mavi kart ise doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere, talepleri halinde verilen karttır. Bu kişilerin de çalışma izni almasına gerek yoktur.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Mavi Kart Nedir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezasına Karşı Başvurulabilecek Hukuki Yollar

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası olarak, hem çalıştıran işverene hem de çalışan yabancıya idari para cezası verilir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca idari para cezasına karşı Sulh Ceza Mahkemesine, para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren 15 gün içinde dilekçe ile başvurulabilir.

15 günlük sürede başvuruda bulunulmaması halinde karar kesinleşir. Dolayısıyla başvurunun süresinde yapılmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca, bildirim yükümlülüklerini ihlalden doğan idari para cezasına karşı itiraz da aynı usul ve esaslara tabidir.

Yabancı çalışan hakkında, çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edildiğinden sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. Yabancı hakkında sınır dışı etme kararı verilirse, mutlaka sınır dışı kararına karşı iptal davası açılması gerekir. Zira, yabancı kendisi hakkında başlayan sınır dışı işlemlerini sadece iptal davası açarak durdurabilir.

İptal davası, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde açılır. Dava, sınır dışı etme kararını veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine açılır.

Yabancı kişinin sınır dışı kararına itiraz edebilmesi için 7 günlük süre vardır. Ancak, eğer sınır dışı işlemleri tamamlanırsa, bu 7 günlük itiraz süresi beklenmeden yabancı kişi sınır dışı edilecektir. Dolayısıyla, sınır dışı kararı kendisine tebliğ edilen yabancı ivedi şekilde iptal davası açmalıdır.

Sonuç

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası, hem izinsiz çalışan yabancı işçi hem de işveren hakkında ciddi sonuçlar doğurur. Verilen idari para cezalarına veya işçi hakkında verilen sınır dışı kararına itiraz edilebilir. Bu kapsamda hukuki hakların kullanımında, kanunen belirlenen usullere riayet edilmelidir. Aksi halde başvuruların reddi gündeme gelecektir. Bu kapsamda sürecin başından itibaren bizimle İLETİŞİM geçiniz.