Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna kapsamında verilen; şiddete maruz kalan ya da şiddet görme tehlikesi altında bulunan kadınlara, çocuklara, aile bireylerine ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarına yönelik hızlı ve etkili bir önlemdir. Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Kanun kapsamında alınabilen tedbirlerden biri olmakla birlikte şiddet gören, şiddet görme tehlikesi altında bulunan herkes, işbu Yönetmelik tedbirlerinden faydalanabilmektedir.

6284 kapsamında öngörülen tedbirlerden yararlanmak için öncelikle ilgili mercie müracaat etmek gerekmektedir. Müracaat edilen merci, somut vakanın özelliklerini de gözeterek 6284 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen tedbirlere veya benzer önleyici tedbirlere hükmedebilir. Bahse konu kanunda düzenlenen tedbirler; koruyucu tedbirler ve önleyici tedbirler olmak üzere ikiye ayrılır. Önleyici tedbirler hakim tarafından, koruyucu tedbirler ise hakim ve mülki amir tarafından alınabilmektedir.

6284 Sayılı Kanuna Göre Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Şiddet mağduru olan herkes için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanununda koruma ve önleme tedbirleri düzenlenmiştir. 6284 sayılı kanunun amacı, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlerin düzenlenmesidir. Burada şiddet kelimesi fiziksel şiddetin yanında psikolojik ve hatta ekonomik şiddet olabileceği gibi; kanun kapsamından yararlanacak olan şiddet mağduru kimse de kadın, erkek, çocuk, lgbtq+ olmak üzere toplumun her bireyi olabilmektedir.

Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Uzaklaştırma kararı, mağdurun bir dilekçe ile Aile Mahkemesi’ne başvurması ile alınır. Ayrıca, mülki amire yani ilçelerde kaymakamlık illerde ise valilik aracılığıyla uzaklaştırma kararı alınabilmektedir. Eğer ki mağdurunun hızlı şekilde korunma altına alınması gerekiyorsa kolluk birimine yani polise başvurarak da uzaklaştırma kararı alınması mümkündür. Kolluk birimine başvuru sonucunda kolluk tarafından yapılan işlem ertesi gün hâkim onayına sunulmaktadır. Bu işlemlerin doğru ve hızlı bir şekilde ilerleyebilmesi için uzman bir avukattan yardım alınmasını öneririz.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Uzaklaştırma Kararı Talebi Dilekçesi Örneği” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Uzaklaştırma Kararı Hangi Hallerde Verilir?

Uzaklaştırma kararı, 6284 Sayılı Kanun kapsamındaki bir koruma tedbiridir. Uzaklaştırma kararı, önleyici tedbir kararlarından olup kural olarak hakim tarafından verilmektedir. Nöbetçi Aile Mahkemesine dilekçe ile başvurularak talep edilebilmektedir. Yapılan başvuruda şiddetin belgelenmesi gerekmez böyle bir koşul bulunmamaktadır. Başvuru sırasında herhangi bir ücret yani harç ödenmez. Başvuruya ilişkin karar duruşma yapılmadan karar verilmektedir.

Cinsel şiddet, şiddet tehdidi, aşağılama, kişiye hakaret, psikolojik şiddet, fiziksel şiddet, küçük düşürücü sözlere maruz kalma gibi hususlar ile ortak mal ve konuta zarar verme durumlarında uzaklaştırma kararı alınabilir. Uzaklaştırma kararı genelde aynı evde yaşayan bireylerin evden uzaklaştırılması şeklinde uygulanmaktadır. Uzaklaştırma kararını şiddete maruz kalan çocuk da ebeveynlerine karşı aldırabilir. Israrlı takiple mağdur olan kişiler için de uzaklaştırma kararı verilebilir. Bu kişilerin şiddete uğramamaları ya da şiddetle karşılaşmamaları için alınan tedbirler uzaklaştırma kararı kapsamındadır. Alınan bu tedbirler mağdura veya aile üyelerine yönelik olabilir. Uzaklaştırma kararı ile şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişinin, şiddet mağduru kişinin şahsından uzaklaştırılması amaçlanır.

Koruyucu Tedbir Kararı

Şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hakim, kolluk görevlileri ve mülki amirler tarafından, istem üzerine veya resen verilecek tedbir kararlarına “koruyucu tedbir” denilir. Koruyucu tedbir yoluyla, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi altında olan kişilerin güvenliği ve korunması amaçlanmaktadır.

Hakim Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Hakim, korunacak kişiye yönelik aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülebilecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

• İşyerinin değiştirilmesi,
• Kişinin evli olması halinde müşterek yerleşim yerinden başka yerleşim yeri belirlenmesi,
• Korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,
• Korunan kişi bakımından hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması halinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi,
• Diğer koruyucu tedbirler (Hakim somut olayın özelliklerine göre takdir yetkisini kullanarak başka koruma tedbirlerine de hükmedebilmektedir.)

Mülki Amir Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Mülki amir, korunacak kişiye yönelik aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülebilecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması (a)
• Geçici maddi yardım yapılması, (b)
• Psikolojik, meslekî, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi, (c)
• Hayati tehlikesinin bulunması halinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması (ç)
• Gerekli olması halinde ve korunan kişinin çocukları varsa kreş imkanının sağlanması. (d)
• Benzer koruyucu tedbirler (e)

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a) ve (ç) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülkî amirin onayına sunar. Mülkî amir tarafından kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Önleyici Tedbir Kararı

Önleyici tedbir koruyucu tedbirden farklı bir tedbir çeşididir. Kanunda belirtilen merciler tarafından şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında, olayın niteliği dikkate alınarak hükmedilecek tedbirlere ilişkin karara “önleyici tedbir” denilir.

Koruyucu tedbirde mağdur veya mağdur olabilme ihtimali olan kişi üzerine kararlar verilir. Önleyici tedbirde ise şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında kararlar verilir. Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı konusunda delil veya belge aranmamaktadır. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilmektedir.

Hakim Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları

Hakim, şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiye karşı aşağıdaki tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

•  Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması. (a)
•  Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi. (b)
•  Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması. (c)
•  Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, kişisel ilişkinin sınırlanması
   ya da tümüyle kaldırılması. (ç)
•  Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı
   kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması. (d)
•  Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi. (e)
•  Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi. (f)
•  Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi. (g)
•  Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi. (ğ)
•  Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan
   kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması. (h)
•  Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması. (ı)

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hakimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hakim; velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir.

Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hakim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

Polis Uzaklaştırma Kararı Verebilir Mi?

Gecikmesinde sakınca görülen hallerde, polis veya jandarma amirleri de aşağıdaki kararları verebilir:

• Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
• Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.
• Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.
• Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.

Kolluk amirinin tedbir kararı vermesi durumunda, karar 24 saat içinde hâkim tarafından onaylanmak zorundadır. Eğer bu süre içinde hâkim onayı alınamazsa tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkacaktır.

Uzaklaştırma Kararı Süresi Ne Kadardır?

Uzaklaştırma kararı süresi en fazla 6 ay süre için verilmektedir. Ancak bu süre bitmeden tekrar mahkemeye başvurarak bu kararın süresinin uzatılması mümkün olmaktadır.

Uzaklaştırma Kararı Almak Ne Kadar Sürer?

Uzaklaştırma kararı almak çoğunlukla 1 gün sürer. Ancak bu kararın hızlı şekilde alınabilmesi için usuli işlemleri doğru yapmak gerekmektedir.

Uzaklaştırma Kararının Uzatılması Talebi

Daha önceden verilmiş bir koruma kararınız mevcutsa tekrardan başvuru yapmanıza gerek yoktur. Koruma kararı veren mahkemeye kararın uzatılması talepli bir dilekçe ile başvurarak Koruma Kararı süresini uzatabilirsiniz. Kanunda mağdurun kaç defa uzaklaştırma kararını uzatma talebinde bulunacağına dair bir sınırlama bulunmamaktadır. Şiddet tehlikesi bertaraf edilene kadar, uzaklaştırma kararının süresi uzatılabilmektedir.

Evden Uzaklaştırma Kararı Bitince Ne Olur?

Evden uzaklaştırma kararı bitince, hakkında uzaklaştırma hükmü verilen kişinin uyması gereken bir yükümlülük kalmaz ve bu karar kendiliğinden son bulur.

Uzaklaştırma Kararı Kaç Metredir?

Uzaklaştırma kararı kapsamında, kişinin uyması gereken ve doğrudan düzenlenen metre veya km cinsinden herhangi bir ölçü sınırı bulunmamaktadır. Ancak, bu durum kişinin hakkında uzaklaştırma kararı varken serbestçe hareket edebileceği anlamına gelmez. Örneğin, kişinin müşterek konutun önünde veya karşı sokağında beklemesi gibi bir durum elbette bu kararının ihlali olacaktır.

Uzaklaştırma Kararı Sorgulama Nasıl Yapılır?

Uzaklaştırma bir koruma kararıdır ve koruma kararları değişik iş dosyası niteliğinde bulunmaktadır. Değişik iş ayrı bir dosyalama sistemi olup bu dosyalar UYAP sisteminde görünmemektedir. Dolayısıyla kişi aleyhine uzaklaştırma kararı verilmişse bu kararların sorgulamasının adliyelerden yapılması gerekmektedir.

Uzaklaştırma Kararı Sicile İşlenir Mi?

Koruyucu ve önleyici tedbir kararları adli sicil kaydına işlenmez. Herhangi bir sabıka kaydı oluşturmaz. Uzaklaştırma kararını ihlal eden kişi hakkında zorlama hapsi kararı verilse bile bu durum adli sicil kayıtlarına işlemeyecektir. Zorlama hapsi ve uzaklaştırma kararı bir ceza niteliğinde değildir.

Uzaklaştırma Kararı Karşı Tarafa Nasıl Bildirilir?

Uzaklaştırma kararı, karşı tarafa tebliğ veya tefhim edilmek suretiyle bildirilir. Zira bu karar hem koruma altına alınan hem de hakkında uzaklaştırma hükmü verilen kişiye bildirilir. Tedbir kararı hangi surette alınırsa alınsın korunan kişiye ve şiddet uygulayana (veya şiddet uygulama ihtimali olan kişiye) tefhim ve tebliğ edilir. Hakimden veya mülki amirden koruma talep edilir de bu talep reddedilirse bu red kararı yalnızca koruma talep eden kişiye tebliğ edilmektedir.

Eğer gecikmesinde sakınca bulunan bir hal varsa ve tedbir kararı bu şekilde alınmışsa bu tedbir kararı derhal şiddet uygulayana bildirilir ve bu şekilde tebliğ edilmiş kabul edilir.

Eğer gerekli görülürse bu tebliğ edilen belgede korunan kişiye ilişkin bazı bilgiler gizlenebilir. Bunlar genelde tedbirin amacını boşa çıkarmaya neden olma ihtimali taşıyan adres bilgisi vs. gibi özel bilgiler olmaktadır.

Tedbir kararı verildiği zaman bu karar, Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine bildirilir. Bununla birlikte Cumhuriyet Savcılığı’na ve kolluk birimlerine de haber verilir. Kararı veren yer veya tedbirin uygulanacağı yer kolluk görevlileri bu konuda görev ve yetki sahibidir.

Uzaklaştırma Kararı İhlali

Uzaklaştırma kararının ihlali halinde, evden uzaklaştırılan veya hakkında herhangi başka bir tedbir kararı verilen kişi karara aykırı davrandığı tespit edilirse bu kişi hakkında aile mahkemesi, 3 gün ile 10 gün arasında zorlama hapsine karar verir. Kişinin fiili başka bir suçu içeriyor olsa ve halihazırda işleyen bir ceza soruşturması – kovuşturması olsa bile bu zorlama hapis cezası mutlaka uygulanır.

Evden uzaklaştırma veya başka tedbirlerin ikinci, üçüncü ve daha fazla kez ihlal edilmesi durumunda bu sefer verilecek olan zorlama hapis süresi 15 ile 30 gün arasında değişir. Her ihlalde tekrar ceza verilir. Ancak toplam 6 aylık zorlama hapsinden sonra artık zorlama hapsine hükmedilemez. Bu durumda artık cebren karara uyulmasına çalışılır.

DİKKAT : Kişinin bu zorlama hapsi ile karşı karşıya kalmaması için bu süreçte atacağı her adımı avukata danışması gerekmektedir. Örneğin, korunan eş evden uzaklaştırılan eşi telefonla arayarak gelmesini, kendisini affettiğini söylemekte ve o eşin gelmesine yakın polisi arayarak tedbiri ihlal ettiğini söyleyebilmekte ve eşini tuzağa düşürerek hapis yatmasını sağlayabilmektedir. Bu tür durumlara karşı avukat yardımı almak önem taşımaktadır.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Uzaklaştırma Kararına Uymama Şikayet Dilekçesi Örneği” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Haksız Yere Uzaklaştırma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Haksız yere uzaklaştırma kararına karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ilgililerin aile mahkemesine itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Bu itirazda tedbir kararının usul kurallarına aykırı olarak yahut haksız olarak verildiği savunmasında bulunulabilir, tedbir gerektirecek durumun ortadan kalktığı belirtilebilir. Hatta yalan beyanla bu kararın verildiği de gösterilebilir.

6284 Sayılı Yasanın madde 9 hükmüne göre hakim tarafından verilen tedbir kararına itiraz dilekçesi, hükmü veren mahkemeye sunulmaktadır. Ancak itirazı incelemeye yetkili olan mahkeme o yerdeki başka bir aile mahkemesidir. Buna göre itirazı değerlendirecek olan mercii şu şekilde gösterebiliriz:

Evden Uzaklaştırma Kararına İtiraz Mercii

• Birden fazla aile mahkemesi varsa; numara olarak takip eden aile mahkemesi itirazı değerlendirir.
• Tek aile mahkemesi varsa; O yerdeki asliye hukuk mahkemesi hakimi itirazı değerlendirir.
• Aile mahkemesi yoksa; O yerdeki asliye hukuk mahkemesi itirazı değerlendirir.
• Aile hakimi ile asliye mahkemesi hakimi aynı ise; En yakın yerdeki aile mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesi itirazı değerlendirir.

Bu konu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için “Uzaklaştırma Kararına İtiraz Dilekçe Örneği” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Uzaklaştırma kararı alınması, şiddet gören veya şiddet görme tehlikesi altında bulunan kişiler için son derece elzem bir tedbir yoludur. Dolayısıyla kişilerin bu hakkını kullanırken bir yandan hızlı hareket etmesi diğer yandan ise usuli işlemleri doğru yapması gerekir. Özellikle bu karar mahkeme yoluyla alınacaksa veya bu karar uzatılacaksa bu hususa dikkat edilmelidir. Aksi halde başvurudan istenilen sonuç alınması veya sürecin uzamaması için bizimle İLETİŞİM geçiniz.